Informacje z życia Polonii w Szwajcarii... Wydarzenia, spotkania, imprezy... Artykuły, felietony, reportaże, reklamy polskich firm - to wszystko znajdziesz w "Naszej Gazetce".

POLACY ZASŁUŻENI DLA SZWAJCARII

About

Z pośród licznej rzeszy polskich emigrantów przybyłych do Szwajcarii w ciągu ostat­niego półtora wieku, pamięci kilkunastu z nich, najbardziej zasłużonych dla tego kraju, została poświęcona wystawa we Fryburgu. Inaugurowana 12 czerwca, w lokalu miej­scowej Fundacji Archivum Helveto-Polonicum, wystawa ta pozostaje ot­warta dla zwiedzających do końca września br. Została ona zrealizowana dzięki poparciu ze strony Ambasady R.P. w Bernie. Głównym jej autorem jest p. Jacek Sygnarski, zało­życiel i dyrektor wspomnianego Archiwum. Wraz z nim współdziałały w tym przedsię­wzięciu pani Ludwika Sygnarska i pani Beata Kulak, sekretarka Fundacji.

Stroną techniczną wystawy zajmowali się p. Ma­delaine Périard (rewizja tekstów) oraz p. Corrado Luvisotto, pani Anne-Laure Blanc i p. Claudio Fedrigo (opracowanie graficzne i autor zamieszczonych rysunków).

Wystawa poświęcona jest Polakom, któ­rzy odznaczyli się szczególnymi zasługa­mi dla Szwajcarii („Ces Polonais qui ont marque la Suisse”). Na tablicach zawieszonych w lokalu Fundacji można za­tem oglądać wizerunki i czytać opisy ży­cia i zasług polskich rodaków, którzy swą wie­dzą, sztuką, wynalazczymi odkryciami czy przedsięwzięciami, dokonali wkładu do rozwoju życia intelektualnego, artystycznego czy gospodarczego kraju. Wśród nich figurują znane postacie wybitnych Polaków, jak: Ignacego Paderew­skiego, Gabriela Narutowicza, Ignacego Mo­ścickiego, Józefa Marii Bocheńskiego, czy sławnego malarza Józefa Mehoffera. Ale są pokazani również działacze mniej znani ogółowi. Są to artyści, konstruktorzy, przedsiębiorcy, promotorzy, czy nawet wojskowi, jak: Jacek Stryjeński (artysta malarz), Leopold Błotnicki (inżynier architekt), Stefan Kudelski (inżynier budowlany), Aleksander Stryjeński (inżynier i kartograf), Jan Paweł Lelewel (inżynier d.s. konstrukcji kanałów wodnych i dróg), Antoni Norbert Patek (producent zegarków), Karol Kloss (dowódca w armii szwajcarskiej), czy Ignacy Toma­szewski (fotograf promujący krajobrazy krajowe).

Na wernisaż wystawy, w dniu 12 czerwca 2015r. przybyło sporo Polaków oraz ich szwajcar­skich przyjaciół. Byli reprezentanci władz miejscowych, na czele z p. Erwinem Jutzet’em, Prezydentem Kantonu Fryburga. Ambasadę R.P. w Bernie reprezentował p. Wojciech Pomianowski, Radca Ambasady i p. Maciej Kłos, wicekonsul.

Na wstępie powitał obecnych, imieniem organizatorów, p. Francis Cotbataux, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Fundacji Archivum Helveto-Polo­nicum. Po czym przemawiał p. Radca Wojciech Pomianowski, i p. Prezydent Erwin Jutzet. Na końcu wystąpił p. Ma­rek Mogilewicz, znany pol­ski artysta osiadły w Szwajcarii. Niezwykle milo było słuchać wspomnień p. Prezydenta Jutzet’a o jego wizytach w Polsce i znajomościach z polskimi i polonijnymi osobistościami. Występując w imieniu Pana Ambasadora Jarosła­wa Starzyka, który nie mógł przybyć, p. Radca Pomianowski podkreślił w swym prze­mówieniu „ważną rolę tej pięknej wystawy, która ukazuje różnorodne ślady polskiej obecności w Szwajcarii, bę­dące nader istotne dla obu krajów. Wśród Polaków, – mówił dalej, – którzy żyli i działali w Szwaj­carii były wybitne osobistości z zakresu polityki, nauki, sztuki i kultury, a to: Ignacy Paderewski, kompozytor, pianista i mąż stanu, Gabriel Narutowicz, naukowiec i polityk, Henryk Sienkiewicz, pisarz, laureat Nagrody Nobla. A i w samym Fry­burgu są tego przykłady: Ignacy Mościcki, późniejszy Prezy­dent Rzeczypospolitej, czynny był tu w studiach badawczych na Uniwersytecie, zaś w miejscowej Katedrze znajdują się witraże polskiego artysty-malarza Józefa Mehoffera”.

Wspomniał też p. Radca Pomianowski o przyby­ciu do Szwajcarii, przed 75 laty, kilku­nastu tysięcy polskich żołnierzy (z 2-giej Dywizji i Strzelców Pieszych), którzy walcząc do końca w obronie Francji, przeszli po jej kapitulacji granicę francusko-szwajcarską w czerwcu 1940 r. i zostali tu internowani. „Wiele oni również uczynili dla Szwajcarii. Ale istnieją i w Polsce – zaznaczył – do dziś widoczne ślady szwajcarskiej obecności i wkła­du. Dwa widoczne tego świadectwa znajdują się w samej Warszawie, a mianowicie: w postaci Kolumny Zygmuntowskiej na Starym Mieście oraz dzisiejszego Pałacu Prezydenckiego, Są to dzieła artystów z Tesynu”.

Część oficjalną zamknęło wystąpienie p. Marka Mogilewicza. Fascynująca to postać „szwajcarskiego Polaka” obdarzonego talentem artysty i konferansjera, który w doskonalej francuszczyźnie przedstawił obecnym całość wystawy. Poczym dalsza część wieczornego spotkania wypełniły towarzyskie rozmowy toczone w czasie „cocktailu”.

Wszyscy byliśmy pod wrażeniem ukazanego na wystawie świadectwa współudziału polskich emigrantów we wspólnym pomnażaniu dorobku kulturowego i materialnego Szwajcarii. Można by uważać ten wkład naszych rodaków za widoczny wyraz od­wdzięczenia się za gościnność, jaką znaleźli wówczas na ziemi helweckiej.

J.A. Konopka

 

Wydawca i Redaktor Naczelny: Tadeusz M. Kilarski