Informacje z życia Polonii w Szwajcarii... Wydarzenia, spotkania, imprezy... Artykuły, felietony, reportaże, reklamy polskich firm - to wszystko znajdziesz w "Naszej Gazetce".

TRZECIOMAJOWE OBCHODY W GENEWIE

About

3 Maja pozostaje stale w pamięci wszystkich Polaków, jako dzień uchwalenia pierwszej Konstytucji Rzeczypospolitej (1791 r.). Od tego pamiętnego w dziejach Ojczyzny wydarzenia mija dziś 228 lat. Po raz pierwszy było ono uroczyście obchodzone już w roku następnym po uchwaleniu Kon­stytucji (1792 r.). Ale niemal jednocześnie nastąpiła zbrojna agresja na Rzeczpospolitą ze strony carskiej Rosji. Polska Konstytucja wprowadziła wiele postępowych na owe czasy zmian w systemie państwo­wym (ustanowienie monarchii konstytucyjnej). Ten “akt jakobiński” (rewolucyjny), jak określiła polską Konstytucję caryca Katarzyna II, spotkał się z wrogim przyjęciem ze strony wszystkich trzech ościen­nych monarchii despotycznych. Po kilkumiesięcznej, nadaremnej walce armii polskiej z przeważającymi siłami najeźdźcy, nastąpił drugi rozbiór Polski (1793 r.), a w dwa lata później, po klęsce powsta­nia kościuszkowskiego, trzeci ostateczny podział polskich ziem między trzech monarchi­cz­nych uzur­patorów. Rzeczpospolita zniknęła z mapy państw Europy. Ale Naród nie zapomniał o swo­ich prawach do niepodległości. Odzyskał ją po przeszło stuletnich ofiarnych walkach i cierpieniach.

W wolnej II Rzeczpospolitej, dzień 3-go Maja ogłoszony został Świętem Narodowym. Po la­tach oku­pacji niemieckiej (1939-1945) i sowiec­ko-komunistycz­nej PRL, uroczyste, coroczne obchody tego Święta odżyły w pełni w obecnej III Rzeczypospolitej.

Święto 3-go Maja pozostaje również w trwałej pamięci Polaków żyjących w Szwajcarii. Wyrazem tego były trzy uroczyste obchody tego Święta Narodowego w Genewie. Dwa zostały

zo­rganizowane z ini­cjatywy genewskich organizacji polonijnych, trzeci, na oficjalnym szczeblu, przez Stałe Przedstawicielstwo Rze­czypospolitej Polskiej przy ONZ. w Genewie.

Uroczystości polonijne odbyły się w dniach 4-go i 5-go maja. Organizatorami ich byli odpowiednio: Stowarzyszenie Polskie w Genewie i Rada oddziału genewskiego Polskiej Misji Katolickiej. Natomiast 14-go maja odbyła się trzeciomajowa uroczystość pod patronatem orga­nizacyjnym J.E. Pana Ambasadora Zbigniewa Czecha, przedstawiciela R.P. przy O.N.Z. w Genewie.

W dniu 4-go maja, w sali widowiskowej „Maison du Quartier de Plainpalais” (dzielnico­wy Dom kultury na Plainpalais) zebrała się spora ilość Rodaków i ich szwajcarskich przyjaciół. Uroczystość otworzył prezes Stowarzyszenia Polskiego, p. Adam Sobczuk. Witając obecnych, zaznaczył, że zapowiedziana uroczystość Trzeciomajowa upa­miętnia również Stulecie Odbudowy Państwa Polskiego i uznania je­go suwerenności przez Konfederację Szwajcarską. Głównym punktem programu była projekcja długometrażowego filmu dokumentalnego „Niepodległość” w reżyserii Krzysztofa Taczewskiego (czas trwania 88 min., wersja polska z napi­sami po francusku).

Pokaz filmu poprzedziły recytacje wybranych teks­tów związanych z osobą Ignacego Paderewskiego, współtwórcy Od­rodzenia Rzeczypospolitej.  Wyjątki z tekstów przemówień patriotycznych Paderewskiego odczytał (po polsku) p. Sobczuk. Pocztem p. Ja­nina Antonietty odczytała (po francusku) wyjątki z tekstów zawierających wyrazy uzna­nia wyrażone Paderewskiemu przez ówczesne oso­bistości, m.in. przez Prezydenta U.S.A. Thomas Woodrow Wilson‘a.

Zacytujemy tu odczytany przez p. Antonietty fragment jego oś­wiad­czenia złożonego w związku z „Memoriałem w sprawie ko­nieczności odrodzenia Niepodległej Polski”, jaki przedłożył mu Paderewski w sty­czniu 1917 r. “Wszyscy pozostajemy pod sil­nym wrażeniem – czytamy w tym oświadczeniu – Pańskiego traf­nego zrozumienia obecnych pro­blemów, oraz Pańskich przekonywującej oceny stosunków historycznych i narodowych dotyczących omawianej części Europy. Pańskie stanowisko zapewnia nas, że Polska zajmie wkrótce miejsce wśród suwerennych państw i będzie działać ku dobru wolności politycznych i postępu ludzkości” (tłum.).

Po czym nastąpił pokaz filmu “Niepodległość”. Jest to film historyczno-dokumentalny ukazujący w sposób niezwykle obrazowy drogę dążeń do niepodległości, walkę o jej zachowanie i budowę państwowości niepodległej Rzeczypospolitej.

Wykorzystany we filmie materiał dokumentalny (z archiwów polskich i obcych) pochodzi z lat 1914-1923. Został on przez producenta po mistrzowsku wprost zrekonstruowany cyfrowo i pokolorowany. Film ten, oparty na materiale dotych­czas niemal nieznanym publiczności, stanowi wielce wartościowe świadectwo fundamentalnych wydarzeń z dziejów Polski i Narodu sprzed stu laty.

Następnego dnia (5-go maja) w Kościele Św. Teresy celebrowana była uroczyście Trzeciomajowa Msza św. U stóp ołtarza, obok flagi polskiej, stał duży wizerunek Orła Białego. W swym kazaniu ksiądz celebrant o. Karol Grabiec podkreślił znaczenie hi­storyczno-narodowe tradycji upamiętniania Święta 3-go Maja. Przy końcu nabożeństwa, zabrzmiała wiekopomna pieśń patriotyczno-religijna “Boże, coś Polskę”.

Ciąg dalszy obchodów miał miejsce w sali parafialnej. W holu wejściowym postawiono również z tej okazji wizerunek Orła Białego i polską flagę. Ponadto wystawione tu były trzy okazałe tablice poświę­cone czołowym budowniczym Niepodległości: Józefowi Pił­sudskiemu, Ignacemu Paderewskiemu i Romanowi Dmowskiemu. Autorem tej wyś­mienitej, opisowo-ilustracyjnej wystawy był p. Marcin Bryn­da. Obecnych na sali powitała p. Joanna Pułaska przewodnicząca Rady genewskiej PMK. Odśpiewaliśmy wspólnie hymn narodowy “Jeszcze Polska nie zginęła”, oraz “Rotę”. Z kolei, p. Jan Konopka wygłosił prelekcję pt. “Na szlakach Niepodległości i Odrodzenia Rzeczypospolitej”.

Przyjazne rozmowy przy sutym poczęstunku zakończyły obydwa spotkania Trzeciomajowe polonii genewskiej.

W dniu 14-go maja, oficjalny obchód Święta Trzeciego Maja odbył się w siedzibie Sta­łego Przedstawicielstwa R.P. przy O.N.Z. Wśród licznego grona obecnych byli głównie genewscy Polacy, a także ich szwajcarscy przyjaciele.  W uroczystości uczestniczyli również niektórzy przedstawiciele pla­cówek dyplomatycznych. Uroczystość otworzył Pan Ambasador Zbigniew Czech.

Po odśpiewaniu polskiego hymnu narodowego, wy­słu­chaliśmy tematycznego przemówienia Pana Ambasadora (po polsku, po angielsku i po francusku). Spotkaniu towarzyszyła muzyka jazzowo-popularna. Utwory kompozytów pol­skich i obcych wykonało wyśmienite duo. Wybitnej polskiej śpiewaczce, p. Beacie Ry­czek, akompaniował na fortepianie, z nie­zwykłą wirtuozerią, białoruski pianista, o pol­skich korzeniach, p. Andriej Jermakow.

Przyjazne rozmowy i wykwintny poczęstunek zakończyły to pamiętne spotkanie.

Wydawca i Redaktor Naczelny: Tadeusz M. Kilarski