Od 10 lat polska polityka zagraniczna podporzadkowana jest kilku niezmiennym celom: zadnych roszczen terytorialnych, pokojowe i przyjazne stosunki z sasiadami, zblizenie i wejscie do struktur europejskich i do Paktu Pln.Atlantyckiego. Te cele realizowaly kolejne rzady RP: od Tadeusza Mazowieckiego do Jerzego Buzka. Na wewnatrz, niejako przedluzeniem tej polityki, jest poszanowanie i przyznawanie okreslonej autonomii mniejszosciom narodowym - niemieckiej, bialoruskiej, litewskiej i in. W tej dziedzinie Polska wyciagnela wnioski z bledow z okresu miedzywojennego.

A jak zachowuja sie sasiedzi? Roznie. Rosja niechetnym okiem widzi zdecydowany kurs Polski na niepodleglosc i suwerennosci, a przede wszystkimy na zblizenie sie do Zachodu i afirmowanie checi przystapienia do wspolnoty europejskiej i Paktu Atlantyckie-go. Stawiala wszelkie mozliwe przeszkody na arenie miedzynarodowej dazeniom do realizacji tych celow. Jednakze nie posunela. sie, do ostatecznosci, powoli akceptujac odejscie Polski z kregu satelickiego b.ZSRR.

Zaskoczeniem byly nieporozumienia z niepodlegla Litwa, ktora obwiniala polska mniejszosc narodowa. o prorosyjska i prokomu-nistyczna. postawe jak i o zbyt daleko idace roszczenia autonomii dla siebie. Dzieki cier-pliwej i konsekwentnej polityce strony pols-kiej te napiecia udalo sie przezwyciezyc.

Stosunki z Czechoslowacja , a po podziale z Czechami i Slowacja sa dobrym przykladem dobrosasiedztwa i nie wymagaja komentarza. Nieslawny udzial Polski w tlumieniu praskiej wiosny w r.68 zostal zapomniany.

Powaznym sukcesem zagranicznej polityki Polski sa przyjazne stosunki z Ukraina. Kraj ten borykajacy sie z powaznymi trudnosciami natury gospodarczej - uzaleznienie od rynku rosyjskiego, zadluzenie - oraz politycznej - nieuregulowana sprawa przynaleznosci Krymu, ma w Polsce niejako rzecznika swoich spraw w zblizeniu sie do struktur zachodnich.

Z Bialorusia stosunki sa napiete i ulegly po- pogorszeniu od chwili prezydentury A. Lukaszenki, ktorego ambicja jest powrot do fede-

racji z Rosja. Fakt, ze niektorzy przedstawiciele przesladowanej opozycji szukali schronienia w Polsce, nie ulatwil sytuacji.

Przejdzmy do Niemiec. Chcialbym tu zwrocic uwage na pewna ambiwalentnosc tych stosunkow. Oficjalnie, w spotkaniach dwustronnych podkresla sie wspolnote pogla-dow, przyjazny charakter tych stosunkow, rozwijajace sie wiezi gospodarcze. Niemcy wielokrotnie w spotkaniach multilateralnych opowiadaly sie za przyjeciem Polski do Unii Europejskiej. Skad zatem ambiwalentnosc? Otoz w tym samym czasie,w szczegolnosci za ostatniej kadencji kanclerza Helmuta Kohla, nasilily sie wrogie postawy wobec Polski ze strony tzw. ziomkostw niemieckich, zadajacych nie mniej nie wiecej jak powrotu wypedzonych do ziem im przynaleznych. Kola rzadzace tolerowaly coraz bardziej agresywna postawe ziomkostw, nie zajely zadnego oficjalnego stanowiska. Nowa dok-tryna ziomkostw jest swoistym szantazem wobec Polakow: gdy Polska wejdzie do Europy, Niemcy powroca na tereny ojczyste, do ktorych maja niekwestionowane i niepodlegajace przedawnieniu prawa.

Moznaby tu oczywiscie przytoczyc wiele argumentow historycznych, politycznych i prawnych w obronie praw Polski do tych ziem. Ale nie oto nam tu hodzi. Chcielibysmy podkreslic w tym miejscu fakt, ze polska polityka zagraniczna w tej konkretnej sprawie okazala sie absolutnie nie zadowalajaca. Jak zrozumiec jej wiecej niz ogledne stanowisko. Argument, ze wladze niemieckie tolerowaly te napasci ze wzgledu na imperatywy wyborcze jest balamutne. Odpowiedz Polski powinna byc jednoznaczna. Tej ceny za wejscie do Europy RP. napewno nie powinna zaplacic. Tak jak Francuzi bronili klauzuli kulturalnej, a Brytyjczycy klauzuli finansowej, Polska powinna sformulowac i bronic klauzuli NIENARUSZALNEJ INTEGRALNOSCI SWEGO TERYTORIUM. Pozostawienie jakiejkolwiek niejasnosci moze byc zarzewiem komplikacji historycznych trudnych do przewidzenia. Wspolna deklaracja Rzadu, Sejmu i Prezydenta RP w momencie przystapienia do Unii Europejskiej bylaby moze najwlasciwsza forma.