|
Tak malo wiemy o
zakonach w Polsce. A historia kazdego z nich to czastka historii naszej
ojczyzny siegajaca bardzo dawnych czasow.
Zakon Nawiedzenia Najswietszej Maryi Panny potocznie nazywany jest Zakonem Siostr Wizytek. Jest instytutem zakonnym na prawie papieskim o slubach uroczystych. Zalozony zostal w 1610 r. przez Sw. Fran-ciszka Salezego biskupa Genewy. Wspolza-lozycielka byla kobieta o wielkim harcie ducha – wdowa po baronie - Franciszka de Chantal, pozniejsza Sw. Joanna. Pierwsze zakony powstaly w Francji, Szwajcarii i Italii. Do Polski Wizytki sprowadzila krolowa Maria Ludwika Gonzagi - zona Jana Kazimie-rza. Oprocz domu w Warszawie, krolowa przekazala na utrzymanie Zgromadzenia dzierzawe Kamienia Mazowieckiego, a nas-tepnie wybudowala okazaly murowany klasztor, w ktorym siostry mieszkaja do dzis. Zgodnie z wola krolowej wizytki zajely sie wychowywaniem dziewczat, rozwijaly tez swoje zycie w klimacie kontemplacji. W roku 1681 siostry warszawskie zalozyly klasztor w Krakowie. Tu opiekowaly sie zakladem dla sierot przy ulicy Szpitalnej; pozniej zbudowano klasztor przy ulicy Krowo-derskiej. Wstepowaly do niego panny z bo-gatych rodow magnackich co znacznie polepszylo sytuacje materialna zakonu. Trzeba jednoczesnie przyznac, ze przez pensjonaty Wizytek przesunelo sie tysiace dziewczat. Obecnie w dobie rozbudowanego szkolnic-twa nie ma potrzeby utrzymywania szkol przy klasztorach klauzurowych. Jednak przez cale stulecia te wlasnie klasztory byly jedynymi ogniskami oswiaty dla mlodziezy zenskiej. Wzbogacaly jej wartosci intelektu-alne i duchowe dajac spoleczenstwu zony i matki przygotowane do wypelniania swej roli w rodzinie chrzescijanskiej. W okresie wzglednego
spokoju w Rzeczy-pospolitej, jeszcze za zycia krola Jana So-bieskiego
powstal w 1694 roku nastepny klasztor w Wilnie. Otworzono tu tez
pensjo-nat dla dziewczat. Czwarty klasztor zostal
zalozony w Lublinie w 1723
roku, kolejny w Romanowie na Podolu w 1823 roku, prze-niesiony pozniej do
Krzemienca. Nastepne lata nie byly
latwe dla naszej ojczyzny – Potop Szwedzki, czasy Konfederacji
Barskiej, rozbiory Polski. Wydarzenia te nie oszczedzily klasztorow i
kosciolow. Jako osrodki wzmacniajace wiez narodowa staly sie niewygodne
dla zaborcow. Panstwa roz-biorowe dazyly wiec do przejecia majatkow i
podporzadkowania sobie kosciola. Sluzyly temu kasaty zakonow, likwidacja
majatkow ziemskich i innych instytucji koscielnych (Austria od XVIII
wieku, Prusy i Rosja w XIX wieku), zmiany granic diecezji w ramach nowych
granic panstwowych, zakaz przyjmo-wania kandydatek do nowicjatu. |
Siostra Przelozona z autorka artykulu Szczegolne represje odczuly Wizytki wi-lenskie. W 1865 roku zostaly wypedzone z klasztoru, nastapila konfiskata ich dobr. Schronily sie w francuskich klasztorach Nawiedzenia, pozniej znalazly sie w Wersalu, gdzie otworzyly pensjonat, w ktorym obok dziewczat francuskich ksztalcily sie corki polskich emigrantow. Lecz i tu dosiegly je represje tym razem ze strony liberalow fran-cuskich. Nie mogac powrocic do Wilna, osiedlily sie wiec w Jasle (1902 r.). Tu otwo-rzyly pensjonat, ktory dzialal najdluzej, bo do 1932 roku. Kleski i cierpienia towarzyszyly siostrom przez wieki. Kazdy klasztor Wizytek w Pols-ce przeszedl swoja martyrologie w okresie okupacji niemieckiej. Wizytki jasielskie od 1940 roku dzielily klasztor z okupantem. Przezyly koszmar wpedzenia Zydow do klauzury, maltretowania ich i mordu na placu koscielnym. Uciekajacy hitlerowcy zamino-wali klasztor i kosciol. Zostal stos gruzow. Jednak jaslanie wybudowali nowy kosciol pod wezwaniem Najswietszego Serca Jezu-sa. Jest w nim wierna kopia obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, otaczana czcia przez mieszkancow miasta i okolic. Siostry zamieszkaly w czesci odbudowanej klasztoru. W 1959 roku polskie klasztory Nawiedze-nia zawiazaly Federacje. Pierwsza jej prze-wodniczaca zostala Matka Maria Bronislawa Bzowska. Jej nastepczynia w 1965 roku Matka Maria Klaudia Niklewicz, ktorej zaslu-ga jest nawiazanie kontaktu w okresie wla-dzy komunistycznej z rozproszonymi siostrami w panstwach owczesnej Europy Wschodniej i przylaczenie ich do polskiej Federacji. Wielu czytelnikow w
Szwajcarii zainteresuje fakt, ze Matka Maria Klaudia Niklewicz jest siostra zacnego
doktora Ryszarda Niklewicza - mieszkanca kantonu Tesyn, ktory przy okazji
spotkania prosil mnie – mieszkanke Jasla - o przekazanie podziekowan
jasielskim Wizytkom za modlitwe podczas ciezkiej choroby. A uczyniwszy to
poznalam wspaniala osobe Matke Marie Adalberte Wojtas - przelozona
klasztoru w Jasle, ktora w 1995 roku objela funkcje przewodniczacej
Federacji po Matce Marii Klaudii Niklewicz. Jej postac emanuuje cieplem,
spokojem, opanowaniem. Te cechy tkwia wewnatrz kazdej z siostr. Bo ubogie
materialnie sa bo-gate sercem – nosza w sobie modlitwe, pokute, pokore,
sluzebna postawe, pomoc in-nym. To najbardziej autentyczne srodki
uka-zywane przez samego Chrystusa. Stad ich obecnosc nawet w tak odleglych
zakatkach swiata jak Rwanda (jest tu warszawska Wizytka Matka Stanislawa
Czarnecka), Burundia, gdzie heroiczna odwaga, miloscia do blizniego
pelnia swe przeslanie.
Aleksandra Kozendra |
