KOMUNIKAT PRASOWY

 

KSIĄDZ ARCYBISKUP ZENON GROCHOLEWSKI

KARDYNAŁEM ŚWIĘTEGO RZYMSKIEGO KOŚCIOŁA

 

 

 

 

Stanowisko Kardynała Świętego Rzymskiego Kościoła (S.R.E.) jest po papieżu najwyższą godnością w hierarchii kościelnej wywodzącą się od pierwszych biskupów podmiejskich Rzymu, proboszczów kościołów rzymskich i pierwotnych diakonii na terenie Wiecznego Miasta. Kardynałowie tworzą Święte Kolegium, któremu przysługuje prawo obierania papieża. Kardynałów w sposób nieskrępowany ustanawia papież, z zachowaniem ogólnych zasad prawa kanonicznego.

 

 

             W dniu 21 stycznia br. Ojciec Święty Jan Paweł II powołał do Świętego Kolegium naszego rodaka ks. abpa. Zenona Grocholewskiego, prefekta Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego.  

 

             Zenon Grocholewski urodził się 11 października 1939 w Bródkach koło Nowego Tomyśla w województwie poznańskim. Po ukończeniu Niższego Seminarium Duchownego w Wolsztynie odbył studia filozoficzno-teologiczne w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu (1957–63). Po przyjęciu święceń kapłańskich (26 maja 1963) przez trzy lata pracował jako wikariusz w parafii Chrystusa Odkupiciela na Osiedlu Warszawskim w Poznaniu, skąd skierowany został na studia specjalistyczne do Rzymu. Od 1966 do 1972 roku studiował prawo kanoniczne na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim. Pod kierunkiem wybitnego kanonisty prof. Ignacio Gordona napisał pracę licencjacką (1968), a potem doktorską (1972), za które otrzymał złote medale przyznawane dla najlepszego studenta danego wydziału. Był pierwszym polskim studentem w okresie powojennym, który osiągnął tak duży sukces naukowy. Dwa lata później, w roku 1974 ukończył Podyplomowe Studium Rotalne otrzymując dyplom Adwokata Rotalnego.W czasie studiów rzymskich odbył kursy językowe we Francji i w Niemczech oraz prowadził posługę duszpasterską w różnych parafiach na terenie Włoch i Niemiec. Od 1 października 1972 roku rozpoczął pracę w Najwyższym Trybunale Sygnatury Apostolskiej obejmując kolejne stanowiska od notariusza do prefekta Sygnatury i prezesa Sądu Kasacyjnego Państwa Watykańskiego, którym został mianowany przez Ojca Świętego w październiku 1998 roku.

 

W dniu 22 grudnia 1982 roku został mianowany biskupem tytularnym Agropoli. Z tej okazji Jan Paweł II ofiarował mu wspaniały, wysadzany brylantami, krzyż biskupi z relikwiami Krzyża Świętego, relikwiami św. Katarzyny Sieneńskiej i innych świętych. Na odwrocie krzyża wygrawerowane zostały nazwiska jego poprzednich właścilieli: kard. Pietro Gasparri (słynnego twórcy Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 r.), kard. Amleto Giovanni (dyplomaty papieskiego i dziekana Kolegium Kardynalskiego) oraz kard. Pericle Felici (prefekta Sygnatury Apostolskiej). Jako hasło posługi biskupiej Zenon Grocholewski przyjął dewizę: Illum oportet crescere (On ma wzrastać), uważając za sens swojego kapłaństwa czynienie wszystkiego tak, by przez to Chrystus rósł. Do godności arcybiskupa został wyniesiony w 1991 roku. W dniu 15 listopada 1999 r. Jan Paweł II mianował go prefektem Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego, powierzająć jego trosce formację duchowieństwa, szkoły katolickie, uniwersytety i rozwój studiów kościelnych na całym świecie. Jako prefekt Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego jest również Wielkim Kanclerzem Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego i połączonego z nim Papieskiego Instytutu Biblijnego, Papieskiego Instytutu Muzyki Sakralnej, Papieskiego Instytutu Archeologii Chrześcijańskiej, Papieskiego Instytutu Studiów Arabskich i Islamistyki. Sprawuje także patronat nad Wydziałem Literatury Chrześcijańskiej i Klasycznej na Papieskim Uniwersytecie Salezjańskim. W wywiadzie udzielonym sekcji polskiej Radia watykańskiego nowy prefekt powiedział, m.in.: Dużo serca zostawiłem w Sygnaturze Apostolskiej. Naprawdę jakoś zakochałem się w tej pracy. Nie ograniczyłem się do tego, żeby być tylko urzędnikiem, ale prowadziłem studia na tematy związane z Sygnaturą, wykładałem na uniwersytecie tę problematyką, miałem kontakty z kanonistami wielu krajów, jeździłem na różne sympozja i spotkania z pracownikami sądów kościelnych i muszę powiedzieć, że to jakoś bardzo mocno zaważyło na mojej mentalności, na moim nastawieniu... Idę do Kongregacji ds. wychowania Katolickiego. Przez 25 lat wykładałem na Uniwersytecie Gregoriańskim, kilka lat na Lateranie, wiele lat w Studium Rotalnym, czyli zawsze miałem jakiś kontakt z uniwersytetem, z wykładami. uważam, że jest to problem bardzo ważny dla Kościoła: problem studiów, poważnych, solidnych, które są jakoś zakorzenione w istocie Kościoła, w Magisterium, w miłości do Kościoła, do wiernych, do Pana Boga. To jest coś bardzo ważnego. Od tego zależy bardzo dużo w Kościele i dlatego myślę, że czeka mnie duża odpowiedzialność. Podejmuję ją ze spokojem i pewną radością, już w innej dziedzinie pracy. Robię wszystko to, co jest w mojej mocy.

 

Jako wybitny znawca prawa kanonicznego powołany został do siedmioosobowej komisji, która z papioeżem studiowała ostateczny projekt nowego Kodeksu Prawa Kościelnego, przed jego promulgacją w roku 1983. Na znanych fotografiach, ukazujących Ojca Świętego podpisującego Kodeks, wsród kilku ważnych dostojników Kościoła figuruje też młody, dopiero co konsekrowany biskup Zenon Grocholewski. W kilka lat później Jan Paweł II powołał go także do komisji, która z nim  studiowała ostatni projekt reformy Kurii Rzymskiej, dokonanej Konstytucją Apostolską Pastor Bonus z dnia 28 czerwca 1988 roku. W latach 1988-1999 pełnił obowiązki przewodniczącego Komisji ds. Adwokatów Stolicy Apostolskiej i Adwokatów przy Kurii Rzymskiej, zaś w latach 1983-1998 był członkiem Komisji Dyscyplinarnej Kurii Rzymskiej. Nadal jest konsultorem Papieskiej Rady ds. Interpretacji Tekstów Legislacyjnych (od 1984 r.), członkiem Papieskiego Komitetu Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych (od 1989 r.), a od niedawna również członkiem Kongregacji ds. Biskupów (od 1999 r.). Ponadto jest przewodniczącym: Papieskiego Dzieła Powołań Kapłańskich (od 1999 r.), Międzykasterialnej Komisji Permanentnej ds. Formacji Kandydatów do Święceń (od 1999 r) oraz Międzykasterialnej Komisji Stałej ds. Odpowiedniej Dystrybucji Kapłanów w Świecie (od 1999 r.). Profesor kanonicznego prawa procesowego i orzecznictwa sądowego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego (od 1975), wykładowca kanonicznego prawa administracyjnego na Uniwersytecie Laterańskim (1980–1984) oraz profesor sprawiedliwości administracyjnej w Kościele w Podyplomowym Studium Rotalnym (1986–1998). Główne kierunki jego badań naukowych to struktura i kompetencje trybunałów apostolskich, prawo administracyjne oraz prawo małżeńskie, a najczęściej pojawiające się tematy i zagadnienia jego opracowań dotyczą, m.in. struktury i kompetencji Sygnatury Apostolskiej, zadań i funkcji Roty Rzymskiej, sygnatury Apostolskiej a sądów kościelnych, orzekania nieważności małżeństwa na drodze administracyjnej przez Sygnaturę Apostolską, aspektów teologicznych aktywności sądowej Kościoła czy reformy Kurii Rzymskiej. W latach 1974–1982 współorganizował z I. Gordonem międzynarodowe kursy « Renovationis canonicae pro iudicibus » na Uniwersytecie Gregoriańskim. Uczestnik międzynarodowych kongresów i sympozjów: we Włoszech, w Polsce, Francji, Niemczech, Austrii, Hiszpanii, Szwajcarii, Kanadzie, USA, Słowacji, Republice Czeskiej, Brazylii, Argentynie, Rosji i na Malcie. Autor publikacji książkowych m.in. De exclusione indissolubilitatis ex consensu matrimoniali eiusque probatione (Neapol 1973), Documenta recentiora circa rem matrimonialem et processualem (tom I wspólnie z I. Gordonem, Rzym 1977, tom II, Rzym 1980), Študie z procesného pràva, (Spisska Kapitula 1995) oraz ponad 550 publikacji naukowych w różnych językach głównie z dziedziny kanonicznego prawa procesowego i małżeńskiego, opublikowanych m.in. na łamach « Periodica », « Apollinaris », « Ephemerides Iuris Canonici », « Il Diritto Ecclesiastico », « Monitor Ecclesiasticus », « Ius Ecclesiae », « Prawo Kanoniczne », « L’Année Canonique », Revue de Droit Canonique », « Österreichisches Archiv für Kirchenrecht », « Kanon », « The Jurist », « Roman Replies and CLSA Advisory Opinions », « Studia Canonica », « Iura Fidelium », « Roczniki Teologiczno-Kanoniczne », « Kościół i Prawo », « Roczniki Nauk Prawnych », « Quaderni di Diritto Ecclesiale », « Forum », « Jus matrimoniale », « De processibus matrimonialibus », « Anuario Argentino de Derecho Canónico », « Direito & Pastoral », w aktach kongresów i sympozjów oraz w dziełach zbiorowych różnych krajów jak również ponad 80 publikacji o charakterze duszpasterskim (homilie, przemówienia, artykuły o charakterze popularnym). Współredaktor pracy zbiorowej Dilexit iustitiam (Studia in honorem Aurelii Card. Sabattani), Watykan 1984. Kapelan domu starców « San Giuseppe » w dzielnicy Capenelle w Rzymie 1975–1984.

 

W dniu 7 czerwca 1998, jako specjalny wysłannik Jana Pawła II, w jego imieniu konsekrował pierwszą świątynię katolicką w Ałmaty (Kazachstan). Postulator sprawy beatyfikacyjno-kanonizacyjnej Edmunda Bojanowskiego i Janiny Szymkowiak. Członek: Consociatio Internationalis Studio Iuris Canonici Promovendo 1970–, Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1983–, Society for the Law of the Oriental Churches 1987–, Stowarzyszenia Kanonistów Polskich 1992–, Komitetu Honorowego Redakcji Słownika Biograficznego Polonii Świata w Paryżu 1992–, Stowarzyszenia Kanonistów Słowacji (honorowy) 1993–, Associatio Winfried Schulz 1996–, Stowarzyszenia Kanonistów Włoskich (honorowy) 1998–, Klubu Zbieraczy Znaczków o Tematyce Religijnej « Święty Gabriel » (honorowy) 1997–. Obywatel honorowy miast: Trenton 1988, Pricenton 1992 (USA), Agropoli 1992 (Włochy), Lewocza 1997 (Słowacja). Doktor honoris causa Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie 1998, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1999 i uniwersytetu w Passau 2001. Uhonorowany, m.in. medalem « Za zasługi dla Archidiecezji Poznańskiej », medalem « Za zasługi dla Archidiecezji Warszawskiej », srebrnym medalem The Bratislava International Centre for Family Studies, Medalem Honorowym « Polonia Semper Fidelis », słowackim Medalem św. Gorazda.

 

Zbigniew A. Judycki