LONDYŃSKI
BIBLIOTEKARZ NIE ŻYJE
W dniu 4 marca 2001 roku odszedł na wieczną wartę wielki Polak i
wspaniały człowiek – dr Zdzisław Jagodziński, dyrektor Biblioteki
Polskiej w Londynie, historyk i publicysta, nieugięty szermierz wolności,
którego celem emigracyjnego życia była niestrudzona walka o suwerenność
Polski i prawdę katyńską.
Zdzisław Jagodziński urodził się 14 stycznia 1927 w Białokrynicy
koło Krzemieńca na Wołyniu. Po wybuchu II wojny Światowej wywieziony
został z rodziną na zesłanie do Kazachstanu, gdzie przebywał do 1942
roku. Po ewakuacji z wojskiem polskim do Iranu ukończył dwuletnią
Junacką Szkołę Kadetów na Środkowym Wschodzie. Po wojnie odbył studia historyczne na National
University of Ireland (University College Galway) i Uniwersytecie Londyńskim
(Birkbeck College). Tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskał w 1972 r. na Polskim Uniwersytet na Obczyźnie, z którym
związany był najpierw jako wykładowca, a następnie profesor do
ostatnich dni swego życia. Od 1973 roku był kierownikiem Biblioteki
Polskiej w Londynie, której poŚwięcał każdą wolną chwilę..
Uczestnik licznych brytyjskich, polskich i międzynarodowych konferencji
bibliotekarskich oraz kongresów naukowych, m.in.: III World Congress for
Soviet and East European Studies w Waszyngtonie 1985 i IV World Congress
for Soviet and East European Studies w Harrogate 1990. Redaktor «
Biesiady Krzemienieckiej »; członek komitetu redakcyjnego « Tek
Historycznych » (przewodniczący 1988–, redaktor tomu XVII) 1972–;
redaktor tomu IV i V Bibliography of Books in Polish or relating to Poland
published outside Poland since September 1st, 1939 oraz innych opracowań
bibliograficznych, m.in. Bibliografia Katyńska (książki i broszury),
Bibliografia pism i prac gen. Mariana Kukiela. Autor rozpraw naukowych i
artykułów, m.in.: w « Pracach Kongresu Kultury Polskiej » (Londyn) ,
« Tekach Historycznych » (Londyn), « Orle Białym » (Londyn), «
Tygodniku Polskim » (Londyn), « Biesiadzie Krzemienieckiej » (Londyn),
« Pamiętniku Literackim » (Londyn), « Głosie Polskim » (Toronto), «
Dzienniku Związkowym » (Chicago), « Meinung » (Berlin), « Wiadomościach
Polskich » (Sydney), « Zeszytach Katyńskich » (Warszawa) oraz rozdziałów
w pracach zbiorowych i publikacji książkowej Anglia wobec sprawy
polskiej w okresie Wiosny Ludów 1948–1949 (Warszawa 1997). Członek:
Jury Nagrody « WiadomoŚci » 1985–90, Jury Nagrody Pisarskiej SPK
(przewodniczący 1987–92) 1972–92, Jury Nagrody Związku Pisarzy
Polskich na Obczyźnie 1974–, Jury Nagrody Polskiej Fundacji Kulturalnej
im. Edwarda Raczyńskiego 1990–. Wiceprezes: Polskiego Towarzystwa
Historycznego w Wielkiej Brytanii, Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie;
członek Rady: Studium Polski Podziemnej, Związku Ziem Wschodnich RP,
Instytutu Polskiego Akcji Katolickiej. Członek, m.in.: Towarzystwa
Historyczno-Literackiego w Paryżu, Komitetu Pomocy Polakom na Wschodzie,
Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, Koła Lwowian, POSK, Związku
Dziennikarzy RP, SPK, Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego,
Towarzystwa Przyjaciół KUL, Fundacji Jana Pawła II w Wielkiej Brytanii,
Rady Powierniczej Fundacji Stefana Zamoyskiego. Laureat nagrody im.
Juliana Godlewskiego Polskiej Fundacji Kulturalnej w Rapperswilu 1987,
nagrody naukowej im. I. i F. Skowyry Instytutu Polonijnego KUL 1994,
nagrody Civitas Christiana im. Włodzimierza Pietrzaka 1995, nagrody «
Lutetia’99 » Stowarzyszenia Polskich Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy
w Europie (siedziba w Paryżu) 1999, nagrody im. Adama Mickiewicza dla
Bibliotekarza Polskiego 1999. Odznaczony przez rząd londyński Krzyżem
Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kampanii Wrześniowej
1939; posiadał Złoty Medal Żołnierzy Kresowych oraz Złotą Odznakę
Związku Ziem Wschodnich RP. Wielokrotnie odmawiał przyjęcia wysokich
odznaczeń państwowych przyznanych mu przez władze PRL i III
Rzeczypospolitej.
Zdzisław Jagodziński był człowiekiem
niezwykle skromnym o wielkim sercu przepojonym miłością do Boga i
Ojczyzny. Stanowczy i nieugięty w sprawach, które uważał za cel
swojego życia, a które godziły w niezawisłość Polski. Jego ostre pióro
niejednokrotnie na łamach polonijnej i polskiej prasy nawoływało do
patriotyzmu i walki przeciwko wrogom Rzeczypospolitej. Jako bibliotekarz
pozostawił po sobie wspaniale zorganizowaną i funkcjonującą Bibliotekę
Polską w Londynie, która była jego drugim domem.
Wszyscy, którzy znali Zdzisława, na
zawsze zachowają w swojej pamięci obraz prawdziwego patrioty, człowieka
o wysokiej kulturze i dobrego przyjaciela, o którym się nigdy nie
zapomina.
Zbigniew
Andrzej Judycki
(Paryż) |