LONDYŃSKI BIBLIOTEKARZ NIE ŻYJE

 

                W dniu 4 marca 2001 roku odszedł na wieczną wartę wielki Polak i wspaniały człowiek – dr Zdzisław Jagodziński, dyrektor Biblioteki Polskiej w Londynie, historyk i publicysta, nieugięty szermierz wolności, którego celem emigracyjnego życia była niestrudzona walka o suwerenność Polski i prawdę katyńską.

 

                Zdzisław Jagodziński urodził się 14 stycznia 1927 w Białokrynicy koło Krzemieńca na Wołyniu. Po wybuchu II wojny Światowej wywieziony został z rodziną na zesłanie do Kazachstanu, gdzie przebywał do 1942 roku. Po ewakuacji z wojskiem polskim do Iranu ukończył dwuletnią Junacką Szkołę Kadetów na Środkowym Wschodzie. Po wojnie odbył studia historyczne na National University of Ireland (University College Galway) i Uniwersytecie Londyńskim (Birkbeck College). Tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskał  w 1972 r. na Polskim Uniwersytet na Obczyźnie, z którym związany był najpierw jako wykładowca, a następnie profesor do ostatnich dni swego życia. Od 1973 roku był kierownikiem Biblioteki Polskiej w Londynie, której poŚwięcał każdą wolną chwilę.. Uczestnik licznych brytyjskich, polskich i międzynarodowych konferencji bibliotekarskich oraz kongresów naukowych, m.in.: III World Congress for Soviet and East European Studies w Waszyngtonie 1985 i IV World Congress for Soviet and East European Studies w Harrogate 1990. Redaktor « Biesiady Krzemienieckiej »; członek komitetu redakcyjnego « Tek Historycznych » (przewodniczący 1988–, redaktor tomu XVII) 1972–; redaktor tomu IV i V Bibliography of Books in Polish or relating to Poland published outside Poland since September 1st, 1939 oraz innych opracowań bibliograficznych, m.in. Bibliografia Katyńska (książki i broszury), Bibliografia pism i prac gen. Mariana Kukiela. Autor rozpraw naukowych i artykułów, m.in.: w « Pracach Kongresu Kultury Polskiej » (Londyn) , « Tekach Historycznych » (Londyn), « Orle Białym » (Londyn), « Tygodniku Polskim » (Londyn), « Biesiadzie Krzemienieckiej » (Londyn), « Pamiętniku Literackim » (Londyn), « Głosie Polskim » (Toronto), « Dzienniku Związkowym » (Chicago), « Meinung » (Berlin), « Wiadomościach Polskich » (Sydney), « Zeszytach Katyńskich » (Warszawa) oraz rozdziałów w pracach zbiorowych i publikacji książkowej Anglia wobec sprawy polskiej w okresie Wiosny Ludów 1948–1949 (Warszawa 1997). Członek: Jury Nagrody « WiadomoŚci » 1985–90, Jury Nagrody Pisarskiej SPK (przewodniczący 1987–92) 1972–92, Jury Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie 1974–, Jury Nagrody Polskiej Fundacji Kulturalnej im. Edwarda Raczyńskiego 1990–. Wiceprezes: Polskiego Towarzystwa Historycznego w Wielkiej Brytanii, Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie; członek Rady: Studium Polski Podziemnej, Związku Ziem Wschodnich RP, Instytutu Polskiego Akcji Katolickiej. Członek, m.in.: Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu, Komitetu Pomocy Polakom na Wschodzie, Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, Koła Lwowian, POSK, Związku Dziennikarzy RP, SPK, Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego, Towarzystwa Przyjaciół KUL, Fundacji Jana Pawła II w Wielkiej Brytanii, Rady Powierniczej Fundacji Stefana Zamoyskiego. Laureat nagrody im. Juliana Godlewskiego Polskiej Fundacji Kulturalnej w Rapperswilu 1987, nagrody naukowej im. I. i F. Skowyry Instytutu Polonijnego KUL 1994, nagrody Civitas Christiana im. Włodzimierza Pietrzaka 1995, nagrody « Lutetia’99 » Stowarzyszenia Polskich Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy w Europie (siedziba w Paryżu) 1999, nagrody im. Adama Mickiewicza dla Bibliotekarza Polskiego 1999. Odznaczony przez rząd londyński Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939; posiadał Złoty Medal Żołnierzy Kresowych oraz Złotą Odznakę Związku Ziem Wschodnich RP. Wielokrotnie odmawiał przyjęcia wysokich odznaczeń państwowych przyznanych mu przez władze PRL i III Rzeczypospolitej.

                Zdzisław Jagodziński był człowiekiem niezwykle skromnym o wielkim sercu przepojonym miłością do Boga i Ojczyzny. Stanowczy i nieugięty w sprawach, które uważał za cel swojego życia, a które godziły w niezawisłość Polski. Jego ostre pióro niejednokrotnie na łamach polonijnej i polskiej prasy nawoływało do patriotyzmu i walki przeciwko wrogom Rzeczypospolitej. Jako bibliotekarz pozostawił po sobie wspaniale zorganizowaną i funkcjonującą Bibliotekę Polską w Londynie, która była jego drugim domem.

                Wszyscy, którzy znali Zdzisława, na zawsze zachowają w swojej pamięci obraz prawdziwego patrioty, człowieka o wysokiej kulturze i dobrego przyjaciela, o którym się nigdy nie zapomina.

 

                                                                                         Zbigniew Andrzej Judycki

                                                                                                                      (Paryż)