Żołnierze AK ze Stalagu XI B Fallingbostel

Kim byłeś? Gdzie jesteś?

Życie czasem, potrafi nas ciekawie i zupełnie nieoczekiwanie zaskoczyć. Tak się też przypuszczalnie stało wobec, niektórych. z 314 żołnierzy Armii Krajowej, których dokumenty zostały odnalezione w Krakowie w Muzeum Armii Krajowej.

1.08.2001r. minie 57 lat od wybuchu Powstania Warszawskiego, a 2 października tyle samo lat od kapitulacji walczącej przez 63 dni. Warszawy. Po złożeniu broni żołnierze AK trafiali do różnych obozów jenieckich. Spora ich grupa znalazła się w Stalagu XT ß Fallingbostel na terenie Niemiec. Z tego właśnie obozu jenieckiego pochodzi wręcz unikalny zbiór odnalezionych dokumentów, niemego świadectwa tamtych dni. Odbierane, po przekroczeniu bram Stalagu osobiste dokumenty żołnierzy, nigdy nie były zwracane ich prawowitym właścicielom. Przeleżały w Niemczech do roku 1980/81. Nieznany z nazwiska i imienia Niemiec, przekazał ten zbiór do jednego z krakowskich klasztorów. Dopiero w 1996 roku trafia on w ręce pana Ciepieli z Muzeum Historii Armii Krajowej. Od kwietnia 2000 roku placówka zmienia nazwę na Muzeum Armii Krajowej. Ta zmiana oraz nowa dyrekcja tej placówki, umożliwiła obecnie rozpoczęcie prac badawczych nad dokumentami. Krakowskie muzeum poprosiło do współpracy przy opracowaniu zbioni, pracowników Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie oraz znanego krakowskiego historyka i dziennikarza, Stanisława M. Jankowskiego. Po wstępnym zinwentaryzowaniu zbioru okazało się,. że liczy on 564 różne dokumenty. Wśród nich są między innymi, przedwojenne legitymacje szkolne, dowody osobiste, wojenne karty rozpoznawcze, Kennkarty, karty pracy oraz legitymacje i przepustki z okresu Powstania Warszawskiego, a nawet książeczki oszczędnościowe. Kolejnym etapem pracy jest odszukiwanie żołnierzy lub ich rodzin w celu dopisania dalszych losów po wyzwoleniu z obozu jenieckiego.

Tu los już okazał się łaskawy, ponieważ do tej pory udało się już ustalić historie 43 żołnierzy. Sukces poszukiwań zawdzięczamy z pewnością dobrej współpracy ze środowiskami kombatanckimi byłych żołnierzy Powstania Warszawskiego. Spotkania z odnalezionymi powstańcami są wzruszające. Dziś już starsi panowie z błyskiem w oku opowiadają o swoich przeżyciach. Z okresu przedwojennego, jak również lat okupacji i Powstania oraz z czasów po opuszczeniu obozów jenieckich Warto tu, chociażby wspomnieć o niezapomnianym spotkaniu z panem Zdzisławem Mierzejewskim, Jerzym Olkiem czy Romualdem Luterkiem.

Zwieńczeniem pracy nad tym cennym zbiorem dokumentów, będzie otwarcie planowanej na sierpień bieżącego roku wystawy pod tytułem:„Kim byłeś? Gdzie jesteś?”Ekspozycja będzie otwarta w Arsenale warszawskim i poszerzona o ciąg witryn sklepowych przy ulicy Nowy Świat w Warszawie, dzięki współpracy Fundacji Filip France inicjatora wystawy, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Armii Krajowej w Krakowie i Fundacji Centrum Dokumentacji Ruchu Niepodległościowego z Krakowa, Stowarzyszenia NowyŚwiat pod patronatem Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. To zamierzone na szeroką skalę przedsięwzięcie będzie nie tylko prezentacją, ale jednocześnie poszukiwaniem śladów przeszłości przy włączeniu się mediów.

Dlatego też, zwracamy się z apelem do wszystkich, którzy przebywali po Powstaniu Warszawskim w Stalagu XI B FALLINGBOSTEL, aby kontaktowali się z pracownikiem Muzeum AK, panią Małgorzatą Koszarek- tel. (0048)-12 / 61316 56 lub 61311-55 w Krakowie od poniedziałku do piątku w godzinach 10.00-17.00. Informacji udziela również pracownik Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, p. Zdzisław Zajdler (0048)-22/ 629 52 71 w. 138, od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-15.00

Zdzisław Zajdler