Zolnierze AK ze Stalagu XI B Fallingbostel

Kim byles? Gdzie jestes?

Zycie czasem, potrafi nas ciekawie i zupelnie nieoczekiwanie zaskoczyc. Tak sie tez przypuszczalnie stalo wobec, niektorych. z 314 zolnierzy Armii Krajowej, ktorych dokumenty zostaly odnalezione w Krakowie w Muzeum Armii Krajowej.

1.08.2001r. minie 57 lat od wybuchu Powstania Warszawskiego, a 2 pazdziernika tyle samo lat od kapitulacji walczacej przez 63 dni. Warszawy. Po zlozeniu broni zolnierze AK trafiali do roznych obozow jenieckich. Spora ich grupa znalazla sie w Stalagu XT ss Fallingbostel na terenie Niemiec. Z tego wlasnie obozu jenieckiego pochodzi wrecz unikalny zbior odnalezionych dokumentow, niemego swiadectwa tamtych dni. Odbierane, po przekroczeniu bram Stalagu osobiste dokumenty zolnierzy, nigdy nie byly zwracane ich prawowitym wlascicielom. Przelezaly w Niemczech do roku 1980/81. Nieznany z nazwiska i imienia Niemiec, przekazal ten zbior do jednego z krakowskich klasztorow. Dopiero w 1996 roku trafia on w rece pana Ciepieli z Muzeum Historii Armii Krajowej. Od kwietnia 2000 roku placowka zmienia nazwe na Muzeum Armii Krajowej. Ta zmiana oraz nowa dyrekcja tej placowki, umozliwila obecnie rozpoczecie prac badawczych nad dokumentami. Krakowskie muzeum poprosilo do wspolpracy przy opracowaniu zbioni, pracownikow Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie oraz znanego krakowskiego historyka i dziennikarza, Stanislawa M. Jankowskiego. Po wstepnym zinwentaryzowaniu zbioru okazalo sie,. ze liczy on 564 rozne dokumenty. Wsrod nich sa miedzy innymi, przedwojenne legitymacje szkolne, dowody osobiste, wojenne karty rozpoznawcze, Kennkarty, karty pracy oraz legitymacje i przepustki z okresu Powstania Warszawskiego, a nawet ksiazeczki oszczednosciowe. Kolejnym etapem pracy jest odszukiwanie zolnierzy lub ich rodzin w celu dopisania dalszych losow po wyzwoleniu z obozu jenieckiego.

Tu los juz okazal sie laskawy, poniewaz do tej pory udalo sie juz ustalic historie 43 zolnierzy. Sukces poszukiwan zawdzieczamy z pewnoscia dobrej wspolpracy ze srodowiskami kombatanckimi bylych zolnierzy Powstania Warszawskiego. Spotkania z odnalezionymi powstancami sa wzruszajace. Dzis juz starsi panowie z blyskiem w oku opowiadaja o swoich przezyciach. Z okresu przedwojennego, jak rowniez lat okupacji i Powstania oraz z czasow po opuszczeniu obozow jenieckich Warto tu, chociazby wspomniec o niezapomnianym spotkaniu z panem Zdzislawem Mierzejewskim, Jerzym Olkiem czy Romualdem Luterkiem.

Zwienczeniem pracy nad tym cennym zbiorem dokumentow, bedzie otwarcie planowanej na sierpien biezacego roku wystawy pod tytulem:"Kim byles? Gdzie jestes?"Ekspozycja bedzie otwarta w Arsenale warszawskim i poszerzona o ciag witryn sklepowych przy ulicy Nowy Swiat w Warszawie, dzieki wspolpracy Fundacji Filip France inicjatora wystawy, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Armii Krajowej w Krakowie i Fundacji Centrum Dokumentacji Ruchu Niepodleglosciowego z Krakowa, Stowarzyszenia NowySwiat pod patronatem Rady Ochrony Pomnikow Walki i Meczenstwa. To zamierzone na szeroka skale przedsiewziecie bedzie nie tylko prezentacja, ale jednoczesnie poszukiwaniem sladow przeszlosci przy wlaczeniu sie mediow.

Dlatego tez, zwracamy sie z apelem do wszystkich, ktorzy przebywali po Powstaniu Warszawskim w Stalagu XI B FALLINGBOSTEL, aby kontaktowali sie z pracownikiem Muzeum AK, pania Malgorzata Koszarek- tel. (0048)-12 / 61316 56 lub 61311-55 w Krakowie od poniedzialku do piatku w godzinach 10.00-17.00. Informacji udziela rowniez pracownik Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, p. Zdzislaw Zajdler (0048)-22/ 629 52 71 w. 138, od poniedzialku do piatku w godzinach 9.00-15.00

Zdzislaw Zajdler