Anna Zymon-Stankiewicz

 

" ODPOWIEDZIALNOSC JEST MOJA,

ZWYCIESTWO BEDZIE NASZE ! "

 

oto slowa Generala Wladyslawa Andersa skierowane do zolnierzy przed natarciem na Monte Cassino.

 Gdy wybuchla I wojna swiatowa, 22-letni Wladyslaw Anders byl studentem Politechniki w Rydze. Zostal wziety do wojska rosyjskiego z poboru. Zrzuca obcy mundur, gdy zaczelo powstawac wojsko polskie. Sluzyl w Korpusie Dowbora-Musnickiego i w roku 1919 i 20 dowodzil 15-ym pulkiem ulanow poznanskich.

 Po zakonczonej wojnie, w wolnej Polsce, pozostal w wojsku. W 1926 roku stanal przed Andersem wielki problem. W roku tym Jozef Pilsudski dokonal zamachu stanu. Anders, przywiazany do Pilsudskiego i przez Pilsudskiego ceniony, jako doskonaly oficer, wystapil przeciwko niemu. Dokonal tego w imie obowiazku dochowania wiernosci zolnierskiej przysiedze.

 Zwycieski Dowodca 2 Polskiego Korpusu

General Broni Wladyslaw Anders

 I oto tragiczny dla Polski rok 1939. Anders ze swa Brygada Kawalerii walczy do ostatnich dni kampanii jednoczesnie przeciw obu wrogom: Niemcom i Armii Radzieckiej. Ciezko ranny - a ran w swoim zyciu odniosl osiem - zostal wziety do niewoli przez Armie Czerwona, gdy probuje przedrzec sie na Wegry.

 Dostaje sie do wiezien NKWD. Torturuja go, mecza, a jednoczesnie chca przeciagnac go na swoja sluzbe. Rozmawia z nim Beria, Merkulow, zas po napadzie Hitlera na swego radzieckiego sprzymierzenca - rozmawia z nim sam Stalin, ale juz jako z dowodca tworzonej Armii Polskiej w ZSRR.

 Anders byl jednym z niewielu ludzi, ktorzy mowili Stalinowi prawde w oczy. Prawde o zameczonych w Zwiazku Radzieckim Polakach, o niedotrzymaniu umow z rzadem polskim. Mogl, gdyby chcial, podporzadkowac sie woli Stalina, stac sie Bierutem i Berlingiem w jednej osobie. Anders na sluzbe Stalina nie poszedl, bo znal komunizm radziecki moze lepiej niz ktokolwiek z Polakow i nie-Polakow. Nie wierzyl.

 Udaje mu sie wyprowadzic z domu niewoli, z Rosji, gromade 100 tysiecy ludzi, gdyz wiecej ocalic nie zdolal... Z nich powstaje II Polski Korpus wslawiony pod jego dowodztwem w bojach o Monte Cassino, Ankone, Bolonie.

 Gdy zdobyli Bolonie skonczyla sie II wojna swiatowa. Zolnierze innych narodowosci wracali szczesliwi do swych rodzin, domow. Przed naszymi stanelo trudne pytanie: wrocic do kraju, czy nie wracac? Polska bowiem znalazla sie w sferze wplywow Zwiazku Radzieckiego, narzucono jej system, ktorego nie chciala i ktoremu narod wladzy nie zawierzyl.

 General Anders stal sie symbolem protestu i bezkompromisowego "nie" w stosunku do wszystkiego, co dla Polski i dla swiata uwazal za zle. Okrzyczany zostal przez komunistow wlasnych i obcych za wroga, za reakcjoniste. Dla narodu stal sie symbolem protestu i nadziei i Polski sprawiedliwej, w ktorej znalezliby miejsce wszyscy Polacy.

 Nie doczekal wolnej Polski. Zmarl w Londynie o swicie 12 maja 1970 r. w rocznice kryzysu w bitwie o Monte Cassino, gdy pierwsze natarcie II Korpusu utknelo na skalistych stokach. Spelnilo sie jego ostatnie zyczenie: wrocil do swoich zolnierzy... Pochowany zostal na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino. Msze zalobna na cmentarzu odprawil biskup Wladyslaw Rubin, uczestnik kampanii afrykanskiej.

 Wsrod wielu wiencow zlozonych od organizacji polskich z calego swiata i przedstawicieli panstw sojuszniczych, byl wieniec od krola Wloch - Umberta i od Rzadu Niemieckiej Republiki Federalnej. Rzad wloski przyslal kompanie honorowa. Po raz ostatni zagral Generalowi glos trabki... Trebaczem byl ten sam strzelec Dywizji Karpackiej, co przed laty na ruinach klasztoru, uwazanego za twierdze nie do zdobycia, oglaszal swiatu polskie zwyciestwo.

Anna Zymon-Stankiewicz