"POKONANYM -

NIEZWYCIEZONYM"

dr Maria Burdowicz-Nowicka

 

 

Katedra Polowa WP  ( fot. autorki)

 

To napis, jaki pojawil sie w Kaplicy katedry polowej Wojska Polskiego w Warszawie na ulicy Dlugiej przy placu Krasinskich - od 15 wrzesnia 2002 roku - Kaplicy Matki Boskiej Katynskiej.

 

Ta Kaplica - to swoiste mauzoleum, poswiecone Polakom zamordowanym przez wladze sowieckie w 1940 roku na nieludzkiej ziemi: w Katyniu, Charkowie i Miednoje . Na scianach niewielkiej Kaplicy, od posadzki az do sufitu, umieszczono konstrukcje duraluminiowa, wazaca 20 ton z posrebrzanymi tabliczkami.

Na tabliczkach o wymiarach 19,5 na 1,8 cm. wyryto nazwiska i imiona oraz stopnie wojskowe lub zawod wszystkich ustalonych wedlug dokumentow 15 tys. ofiar zbrodni katynskiej. Ulozone sa alfabetycznie wedlug trzech obozow: Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska, w ktorych osadzono Polakow, wzietych do niewoli przez  Armie  Czerwona we wrzesniu 1939 roku (w wyniku wczesniej uzgodnionej agresji Niemiec i Rosji przeciwko Polsce - pakt Ribbentrop - Molotow). Po 50 latach milczenia i falszowania sprawy zbrodni katynskiej - 13 kwietnia 1990 roku Zwiazek Radziecki przyznal sie do popelnienia tej zbrodni, uznajac, "ze jest to jedna z najciezszych zbrodni stalinizmu."

 

Na jednej ze scian Kaplicy umieszczono 7 tys. tabliczek z literami N.N. , dla dotychczas nieznanych z nazwiska ofiar zbrodni NKWD, ktore, mozliwe ze kiedys - zostana ustalone. Kaplica Matki Boskiej Katynskiej - to miejsce pamieci i modlitwy za niewinnie zamordowanych w Katyniu, ktorzy "milosc do Ojczyzny okupili smiercia swoja" - jak powiedzial w krotkim przywitaniu uczestnikow tej podnioslej uroczystosci ks. kard. Jozef Glemp. Zamordowani na rozkaz Stalina obywatele polscy - to Elita Narodu Polskiego: oficerowie, pracownicy wywiadu, zolnierze Korpusu Ochrony Pogranicza, policjanci, straz wiezienna, duchowni roznych wyznan, uczeni, nauczyciele, lekarze, prawnicy, inzynierowie oraz osadnicy wojskowi z Kresow Wschodnich.

 

W glebi Kaplicy znajduje sie niewielki oltarz z bialego marmuru, a nad nim drewniana ikona z uproszczonym wizerunkiem Matki Boskiej Ostrobramskiej z Wilna i napisem VINCTIS NON VICTIS.

Ta malenka, wzruszajaca relikwia, powstala w obozie w Kozielsku. Zostala wyrzezbiona na sosnowej deseczce o wymiarach 13,5 na 8,5 cm., oderwanej z obozowej pryczy. Na rewersie znajduje sie data: "Kozielsk 28.02.1940.". Autorem ikony, powstalej tuz przed pierwszymi egzekucjami w Katyniu byl wiezien Kozielska, oficer Wojska Polskiego Henryk Gorzechowski. Ikona byla prezentem na 19 urodziny dla syna Henryka Gorzechowskiego - Henryka - takze wieznia Kozielska.

 

Na poczatku kwietnia 1940 roku rozpoczely sie wywozki wiezniow do Lasu Katynskiego miejsca mordu Polakow. Gdy 28 kwietnia wyczytano na porannym apelu nazwisko "Henryk Gorzechowski" okazalo sie, ze jest dwoch wiezniow o tym imieniu i nazwisku: ojciec i syn.

 

 Chwila wahania ! Ktory z nich mial isc ? Oficer rosyjski powiedzial: "Wsio rawno". Ojciec zglosil sie zabrany w nieznane - zostal zamordowany w Katyniu. Syn pozostal w obozie i po podpisaniu ukladu Sikorski-Majski wyszedl na wolnosc, przedostal sie do Anglii, a pozniej walczyl w I Dywizji Pancernej Generala Maczka. Po wojnie wrocil do Kraju i rodzinnej Gdyni.

 

Ikone Matki Boskiej Ostrobramskiej, bezcenna, rodzinna relikwie przekazal Rodzinom Katynskim Henryk Waclaw Gorzechowski, wnuk Henryka, zamordowanego w Katyniu. Wiosna 2001 roku zostala ona przekazana na rece biskupa polowego Slawoja Leszka Glodzia., ktory w kwietniu t.r. zapowiedzial zbudowanie dla tej cennej relikwii "tronu chwaly" w Katedrze Wojska Polskiego. Zaprojektowaniem Kaplicy Matki Boskiej Katynskiej, ktora miala sie stac mauzoleum Ofiar Katynskich, bliskich tylu rodzin w Kraju i za granica, zamordowanych na Wschodzie - zajeli sie profesorowie Akademii Sztuk Pieknych: Andrzej Miklaszewski i Konrad Kucza-Kuczynski.

 

Kaplica Matki Boskiej Katynskiej w Katedrze WP (fot. autorki)

 

 

Na uroczystosci poswiecenia Kaplicy, nabozenstwie ekumenicznym i koncercie obecni byli: prezydent Aleksander Kwasniewski, marszalkowie sejmu i senatu, ambasador Ukrainy, duchowni roznych wyznan. Byli takze przedstawiciele Wojska Polskiego, Strazy Granicznej i Policji, kombatantow, roznych stowarzyszen katynskich. Byl takze obecny Henryk Waclaw Gorzechowski - ofiarodawca ikony. Uroczystosc byla transmitowana przez TV Polonia.

 

Na niewielkiej scenie, ustawionej przed wejsciem do Katedry, wystapili wybitni polscy aktorzy, czytajacy poezje i fragmenty tekstow o zbrodni katynskiej. Chor Wojska Polskiego wykonal szereg piesni patriotycznych i religijnych. Na zakonczenie uroczystosci oddano salwe karabinowa.

 

Powoli zapadal zmierzch wrzesniowego dnia, ale oswietlony kosciol i w glebi Kaplica z tysiacami srebrzystych tabliczek jasnialy wyraziscie na tle nieba, przybierajacego z wolna kolor granatu. Ufundowanie Kaplicy Matki Boskiej Katynskiej to wielki HOLD, zlozony wszystkim niewinnie zamordowanym polskim Bohaterom i PAMIEC o okrutnej Ich smierci, zlozonej na Oltarzu Ojczyzny.

Vinctis non Victis.

                                                                                   dr Maria Burdowicz-Nowicka