|
WSKRZESZENIE POLSKI. |
Anna Zymon-Stankiewicz |
|
Marszałek J. Piłsudski |
Jest październik 1918 roku. Od czterech lat tocząca się wojna ma się ku końcowi. W Polsce - po ogłoszeniu orędzia Prezydenta Stanów Zjednoczonych Wilsona – wzrasta pewność odzyskania wolności. Ale skąd ma przyjść ta wolność ? Jedni sądzą, że z Paryża, gdzie działa Komitet Narodowy Polski pod przewodnictwem Romana Dmowskiego. Inni, że osiągniemy ją wysiłkiem własnych środków, które już działają, jak Polska Organizacja Wojskowa, Rada Regencyjna czy Rada Delegatów Robotniczych.
|
Wszyscy jednak kierują swój wzrok na Magdeburg, gdzie internowany jest twórca legionów - Józef Piłsudski. I oto nadchodzi dzień 11 Listopada, który w wolnej Polsce był i znów jest świętem państwowym - Dniem Niepodległości.
W dniu tym dokonały się trzy ważne wydarzenia.
- 11 listopada nastąpiło zawieszenie broni podpisane przez Niemców i Aliantów w wagonie kolejowym stojącym na stacji w Rotonde, w Szampanii. Zawieszenie broni zostało podpisane na warunkach podyktowanych przez Aliantów, jako strony, która wygrała wojnę i zadecydowało m.in. o niepodległości Polski.
- 11 listopada ustaje kuratela okupacyjna Niemiec i Austrii nad naszym krajem,
- 11 listopada wraca zwolniony z twierdzy magdeburskiej Józef Piłsudski i obejmuje tymczasową władz przekazaną mu przez Radę Regencyjną w Warszawie, Komisję Likwidacyjną w Krakowie i Rząd Lubelski (Nie mylić z rządem lubelskim po II-giej wojnie światowej).
Piłsudski sprawuje funkcję Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza PSZ. Połączenie tych dwóch najwyższych stanowisk w jednej osobie jest odbiciem przekonania ogółu, że niepodległość i posiadanie wojska są, pojęciami nierozerwalnymi.
Pierwsze dwa lata bytu niepodległościowego, to wywalczenie i obrona granic i to w sytuacji, kiedy Polska nie miała ani jednego życzliwego sąsiada... Drugim zadaniem nowego państwa było przygotowanie gmachu ustrojowego, który odpowiadałby większości społeczeństwa.
Przejdźmy do faktów. Już 28 listopada Piłsudski powołuje tymczasowy rząd z socjalistą Jędrzejem Moraczewskim na czele. Rząd ten wprowadza cały szereg postępowych reform, jak: 8-godzinny dzień pracy, system ubezpieczeń społecznych, ochronę lokatorów, zasiłki bezrobotnym. 28 listopada rząd Moraczewskiego ogłasza ordynację wyborczą, która poszła w kierunku całkowitej demokratyzacji życia politycznego i ustroju. Wybory mają odbyć się według pięciu zasad demokratycznych: równe, powszechne, tajne, bezpośrednie i proporcjonalne. Prawo głosu przyznaje się każdemu pełnoletniemu obywatelowi. Przyznano prawo głosu kobietom, czym Polska wyprzedziła inne państwa - nie mówiąc o Szwajcarii, czy Stanach Zjednoczonych.
Nadchodzi dzień 10 lutego 1919r. Na ławach poselskich zasiadają posłowie pierwszego, po tylu latach niewoli - Polskiego Sejmu: Laskę marszałkowską obejmuje Wielkopolanin - Wojciech Trąpczyński. Naczelnik przekazuje władzę najwyższej instancji w kraju - Sejmowi.
Sejm ustala szereg przepisów zwanych "małą konstytucją", która obowiązuje do jesieni 1922r, a zatem obowiązywała w okresie najtrudniejszym i najniebezpieczniejszym. Sejm powierza urząd Naczelnika Państwa - Józefowi Piłsudskiemu. Na czele nowego rządu staje Ignacy Paderewski, jeden z niewielu ludzi, którzy mogli równać się popularnością z Piłsudskim. Ten wielki patriota cieszy się autorytetem u swoich i u obcych. Budzi zaufanie. Jego zasługi dla Polski i bezinteresowność nie podlegają dyskusji.
Paderewski tworząc rząd zatrzymał dla siebie tekę Ministra Spraw Zagranicznych i on też reprezentował Polskę w Wersalu przy podpisywaniu pokoju.
Polska cieszy się z odzyskanej niepodległości. Radość tę dzielą wszystkie warstwy społeczne, wszystkie orientacje. Trzeba podkreślić, że Polska wśród krajów, które odzyskały niepodległość po I-szej wojnie światowej, posiadała najwyższą świadomość narodową.