WSKRZESZENIE POLSKI.

Anna Zymon-Stankiewicz

 

 Marszałek J. Piłsudski

Jest październik 1918 roku. Od czterech lat tocząca się wojna ma się ku końcowi. W Polsce - po ogłoszeniu orędzia Prezydenta Stanów Zjednoczonych Wilsona – wzrasta pewność odzyskania wolności. Ale skąd ma przyjść ta wolność ? Jedni sądzą, że z Paryża, gdzie działa Komitet Narodowy Polski pod przewodnictwem Romana Dmowskiego. Inni, że osiągniemy ją wysiłkiem własnych środków, które już działają, jak Polska Organizacja Wojskowa, Rada Regencyjna czy Rada Delegatów Robotniczych.

 

Wszyscy jednak kierują swój wzrok na Magdeburg, gdzie internowany jest twórca legionów - Józef Piłsudski. I oto nadchodzi dzień 11 Listopada, który w wolnej Polsce był i znów jest świętem państwowym - Dniem Niepodległości. 

W dniu tym dokonały się trzy ważne wydarzenia.

- 11 listopada nastąpiło zawieszenie broni podpisane przez Niemców i Aliantów w wagonie kolejowym stojącym na stacji w Rotonde, w Szampanii. Zawieszenie broni zostało podpisane na warunkach podyktowanych przez Aliantów, jako strony, która wygrała wojnę i zadecydowało m.in. o niepodległości Polski.

- 11 listopada ustaje kuratela okupacyjna Niemiec i Austrii nad naszym krajem,

- 11 listopada wraca zwolniony z twierdzy magdeburskiej Józef Piłsudski i obejmuje tymczasową władz przekazaną mu przez Radę Regencyjną w Warszawie, Komisję Likwidacyjną w Krakowie i Rząd Lubelski (Nie mylić z rządem lubelskim po II-giej wojnie światowej).

 

Piłsudski sprawuje funkcję Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza PSZ. Połączenie tych dwóch najwyższych stanowisk w jednej osobie jest odbiciem przekonania ogółu, że niepodległość i posiadanie wojska są, pojęciami nierozerwalnymi.

 

Pierwsze dwa lata bytu niepodległościowego, to wywalczenie i obrona granic i to w sytuacji, kiedy Polska nie miała ani jednego życzliwego sąsiada... Drugim zadaniem nowego państwa było przygotowanie gmachu ustrojowego, który odpowiadałby większości społeczeństwa.

 

Przejdźmy do faktów. Już 28 listopada Piłsudski powołuje tymczasowy rząd z socjalistą Jędrzejem Moraczewskim na czele. Rząd ten wprowadza cały szereg postępowych reform, jak: 8-godzinny dzień pracy, system ubezpieczeń społecznych, ochronę lokatorów, zasiłki bezrobotnym. 28 listopada rząd Moraczewskiego ogłasza ordynację wyborczą, która poszła w kierunku całkowitej demokratyzacji życia politycznego i ustroju. Wybory mają odbyć się według pięciu zasad demokratycznych: równe, powszechne, tajne, bezpośrednie i proporcjonalne. Prawo głosu przyznaje się każdemu pełnoletniemu obywatelowi. Przyznano prawo głosu kobietom, czym Polska wyprzedziła inne państwa - nie mówiąc o Szwajcarii, czy Stanach Zjednoczonych.

 

Nadchodzi dzień 10 lutego 1919r. Na ławach poselskich zasiadają posłowie pierwszego, po tylu latach niewoli - Polskiego Sejmu: Laskę marszałkowską obejmuje Wielkopolanin - Wojciech Trąpczyński. Naczelnik przekazuje władzę najwyższej instancji w kraju - Sejmowi.

 

Sejm ustala szereg przepisów zwanych "małą konstytucją", która obowiązuje do jesieni 1922r, a zatem obowiązywała w okresie najtrudniejszym i najniebezpieczniejszym. Sejm powierza urząd Naczelnika Państwa - Józefowi Piłsudskiemu. Na czele nowego rządu staje Ignacy Paderewski, jeden z niewielu ludzi, którzy mogli równać się popularnością z Piłsudskim. Ten wielki patriota cieszy się autorytetem u swoich i u obcych. Budzi zaufanie. Jego zasługi dla Polski i bezinteresowność nie podlegają dyskusji.

 

Paderewski tworząc rząd zatrzymał dla siebie tekę Ministra Spraw Zagranicznych i on też reprezentował Polskę w Wersalu przy podpisywaniu pokoju.

 

Polska cieszy się z odzyskanej niepodległości. Radość tę dzielą wszystkie warstwy społeczne, wszystkie orientacje. Trzeba podkreślić, że Polska wśród krajów, które odzyskały niepodległość po I-szej wojnie światowej, posiadała najwyższą świadomość narodową.

                                                                                                 Anna Zymon Stankiewicz