|
Podstawową
sprawą dla opuszczających kraj jest dobra znajomość języka obcego
lub szczera chęć jego opanowania. Prawda oczywista, ale jej treść
nie zawsze jest należycie zrozumiana i uświadomiona. Niekiedy zauważa
się przesadny optymizm w tej materii. A przecież język jest niezbędnym
narzędziem komunikowania się, przekazywania informacji, dzięki niemu
jesteśmy w stanie wyrażać nasze myśli, pragnienia, opisywać stany
emocjonalne itd. W nowym kraju jesteśmy postrzegani i odbierani przez
pryzmat właśnie tych umiejętności. Krótko mówiąc jak cię słyszą,
tak cię piszą. Nawet doświadczenie potoczne wskazuje, iż
ludzie posługujący się sprawnie i biegle językiem, odbierani są
przeważnie przez otoczenie jako osoby inteligentne, wykształcone; po
prostu wywołują dobre, zawsze pozytywne wrażenie, chociaż nie musi
to odpowiadać obiektywnemu stanowi rzeczy. Dzięki dobrej znajomości języka
(nie chodzi o tzw. dukanie, czy kaleczenie) jesteśmy w stanie nawiązywać
kontakty, zawierać poważne znajomości z nowymi osobami, możemy i
powinniśmy poznawać kulturę i historię nowego kraju, obowiązujące
tam zwyczaje i obyczaje, kody i sposoby adekwatnego oraz skutecznego
zdobywania wiedzy i pożytecznych w życiu codziennym informacji. Po
prostu język jest kluczem. I to zasadniczo dzięki niemu jesteśmy w
stanie próbować otworzyć drzwi prowadzące do uzyskania pracy. To ona,
obok języka, wyznacza stopień naszego wchodzenia (integracji) w
nowe środowisko za granicą. Powinna być nie tylko źródłem
zdobywania środków finansowych na utrzymanie, czy formą tak zwanego
dorabiania się, ale miejscem pogłębiania znajomości języka, umiejętności
zawodowych i nawiązywania bliższych kontaktów z tymi, którzy są
urodzonymi obywatelami danego państwa. Oczywiście, koleżeństwo,
przyjaźń zdobywa się nie tylko w miejscu pracy, ale również w środowisku
w którym zamieszkujemy.
Jeśli
nawet stosunkowo nietrudno przychodzi niektórym emigrantom opanować język
obcy, otrzymać pracę, chociaż nie zawsze zgodnie z posiadanym wykształceniem,
kwalifikacjami czy ambicjami, to jednak najtrudniejszą sprawą
pozostaje nawiązanie trwałych więzów koleżeńskich i
przyjacielskich poza kręgiem własnych rodaków.
Nawet
biegła znajomość języka i posiadana praca niczego tutaj nie
gwarantuje, chociaż może wiele ułatwiać. Niewątpliwie duży wpływ
mogą odegrać również nasze cechy osobowe, sposób bycia, umiejętność
dostrzeżenia i zrozumienia różnic o charakterze kulturowym,
obyczajowym jak i również światopoglądowym. Emigrantom nie zawsze
udaje się zaakceptować odmienność nowego społeczeństwa. A przecież
niekiedy spotykane różnice są ogromne. Popełnia się błąd oczekując,
a może nawet żądając, iż to nowe otoczenie powinno się dostosować
do naszych wymagań, pragnień i naszego sposobu postrzegania oraz
interpretowania świata.
Potrzeba
zatem postawy rozumnej pokory wystrzegającej się kompleksów i bałwochwalczego
zachwytu wobec tego co nowe, ale również odrzucenia przesadnego
krytycyzmu i zgorzknienia wobec nowej rzeczywistości. Przypatrzmy się
na przykład naszym oczekiwaniom wobec emigrantów przybywających do
Polski. Wydaje się nam czymś oczywistym i naturalnym, iż nauczą się
języka polskiego, zaczną uczciwie pracować i zaakceptują naszą
kulturę, zwyczaje, a nawet sposoby polskiego myślenia i postępowania.
Można przypuszczać, iż podobne lub takie same kryteria stosuje się
wobec polskich emigrantów w nowych społeczeństwach.
Niewątpliwie
integracja jednostki w obcym kraju jest procesem, zazwyczaj długotrwałym
i mozolnym. Oczywiście potrzeba aktywnej postawy, dobrej woli,
cierpliwości i zrozumienia z obu stron, ale właściwie to przybysze
powinni wykazać duży rodzaj otwartości wobec dorobku kulturalnego i
cywilizacyjnego nowego kraju. Emigranci mają szanse na ubogacenie własnej
osobowości, niemniej jednak wszystko co mogą osiągnąć w sferze
materialnej i duchowej wymaga wytrwałego, świadomego i systematycznego
wysiłku oraz postawy otwartości. Zasadniczo nic nie przychodzi darmo,
szybko i przypadkowo. Osoby emigrujące zaczynają, w pewnym sensie,
swoje życie od nowa, powinny być przygotowane nie tylko na sukcesy i
powodzenie, ale również gotowe na ewentualne porażki i rozczarowania.
Te ostatnie będą tym boleśniejsze, im bardziej uwierzyły w mity i
lukrowane opowiadania o poziomie i łatwości życia na tzw. Zachodzie.
A po pewnym czasie, kiedy już się zadomowią za granicą, muszą być
również gotowe na zmierzenie się z pytaniami: kim jestem? Co
znaczy być Polakiem żyjącym w innym kraju? lub jak zachować własną
tożsamość, a jednocześnie umieć przyjąć to co dobre i wartościowe
z nowego otoczenia?
Odpowiedzi
na nie mają zawsze praktyczne konsekwencje, wpływają na ludzkie życie.
A ono nieustannie poddaje nas próbom i wyzwaniom, niezależnie od
pochodzenia, miejsca naszego zamieszkania i posiadanych dóbr
materialnych.
Emil Mastej
|
