|
poglądami
innych myślicieli, aby uczyć się unikania błędów popełnionych w
przeszłości, i jednocześnie dostrzegać to, co cenne oraz wartościowe
w ich rozumowaniu. Był otwarty i szanował rozmówców, chciał i
potrafił rozmawiać z każdym człowiekiem niezależnie od wykształcenia.
Jednak podczas dysput w gronie specjalistów nie godził się nigdy na głupotę
i myślenie prowadzące do absurdu lub sprzeczności. Wtedy nie wahał
się używać mocnych określeń: „bzdura skończona” lub „popłuczyny”.
Wypromował 300 magistrów i 60 doktorów, z których wielu prowadzi
dalej pracę w różnych ośrodkach naukowych.
W
sposób zdroworozsądkowy patrzył na świat, który traktował jako
dzieło Byty Doskonałego - Absolutu. I jeśli nawet odkrywał wiele „niedorzeczności”
w myśleniu i działaniu innych, to starał się nie tracić poczucia
humoru. Był realistą, nie tylko wtedy gdy uprawiał metafizykę (podstawową
naukę filozoficzną), ale również podczas pełnienia odpowiedzialnej
funkcji bycia Rektorem. Nie było tajemnicą, iż władze komunistyczne
dążyły do stopniowego zniszczenia Uniwersytetu. Najpierw chciano
ograniczyć jego działalność, poprzez likwidację niektórych wydziałów
tudzież kierunków (szczególnie w latach stalinowskich), a następnie
zamierzano zniszczyć bazę materialną przez podatki, a nawet
odbieranie budynków. W jednym z wywiadów wspomina:
-
Rzeczą rektora było postarać się o pieniądze. Gomułka zarządził,
że zebrane pieniądze mają być opodatkowane (ponownie!). Nie płaciliśmy,
bo nie mieliśmy skąd. W związku z tym nasz dług wynosił ponad 70
mln złotych. Na KUL nałożona została hipoteka, wszystkie budynki
zostały wycenione na 8 mln zł, a hipoteka wynosiła już 10 mln zł,
dlatego też nic już nie było nasze. Gierka znałem dobrze. Kiedyś w
rozmowie stwierdziłem, że się różnimy bardzo, a Gierek mówi do
mnie: „Księże rektorze, ksiądz pracuje dla polskiego narodu, ja też,
tylko trochę inaczej”. - Jak tak - mówię - to się jakoś dogadamy...
Poznałem również Szlachcica, członka Biura Politycznego, który miał
pod sobą Kościół (tzw. element nieprzestępczy), wojsko, milicję, sądy
i więzienia. Mówiłem mu: „Wy twierdzicie, że służycie ludowi, a
nasi studenci to są zasadniczo synowie i córki chłopskie. I my za to
mamy płacić podatki?”. I właśnie moja rozmowa z władzami - z
Gierkiem i ze Szlachcicem - sprawiła, że przyszło pismo od premiera
Jaroszewicza zwalniające nas z podatków i przekreślające hipotekę.
Charakter
i sposób myślenia Ojca Rektora oddaje również inne zdarzenie. Otóż
na działce należącej do Uczelni, przy Al. Racławickich planowano
wybudować tzw. pałac ślubów. Bo to ładne miejsce (naprzeciwko
starego, dobrze utrzymanego parku) i centrum miasta. Ojciec Rektor w
rozmowie z jednym z wpływowych przedstawicieli władzy, nie sprzeciwiał
się pomysłowi. Podkreślił, iż jest to raczej dobra propozycja, czym
zaskoczył swojego rozmówcę. Zaproponował jedynie pewne uzupełnienie
do projektu. A mianowicie, aby od lokalu ślubów, wyłożyć czerwony
chodnik, do pobliskiego kościoła akademickiego, połączonego z
gmachem KUL-u. W ten sposób, młode pary, po podpisaniu kontraktu
cywilnego, będą mogły zawrzeć Sakrament Małżeństwa. A więc będzie
wygodnie i z pożytkiem dla wszystkich. Po tej rozmowie zaniechano
odebrania działki, budowania planowanego lokalu w atrakcyjnym miejscu i
dalszych dyskusji na ten temat.
W
ujęciu Ojca Krąpca, filozofia (metafizyka), polegała na zrozumieniu
rzeczywistości (świata realnie istniejącego) i przez to, na
zrozumieniu sensu bycia człowiekiem (antropologia filozoficzna). U
podstaw poznania filozoficznego leży zawsze pytanie „dlaczego?”
Dlaczego świat istnieje, dlaczego jest dobro, zło itd. Krótko
mówiąc jest to pytanie o przyczyny tego, czego doświadczamy. Punktem
wyjścia poznania naukowego jest fakt istnienia „czegoś”, jakiejś
rzeczy lub osoby. Tak, na ten temat, w sposób bardzo przekonywujący, mówił
sam Mistrz:
-
W sądzie egzystencjalnym stwierdzam: to oto istnieje! Niech pani to coś
zobaczy, dotknie, powącha. To nie jest myśl, to jest coś w sobie, co
istnieje. Ta choinka inaczej istnieje, inaczej istnieje człowiek. Fakt
istnienia decyduje o bycie. Młody chłopak w gimnazjum zakocha się w
dziewczynie - w Barbarze, i poza Barbarą świata nie widzi. Barbara
jest wszystkim, myśli o niej itd. Jak to jeden pisał: „Przesłoniłaś
mi cały świat - cały świat w tobie widzę”. Ale ta Barbara
przyprowadziła koleżankę - jeszcze ładniejszą od siebie i milszą.
Ten patrzy: Boże!, to istnieje nie tylko Barbara, ona nie jest jedyną
rzeczywistością! Każda rzecz istniejąca jest niepowtarzalna.
Natomiast
punktem dojścia (ukoronowaniem) analiz metafizycznych jest wyjaśnienie
badanego przedmiotu (poszczególnych bytów – tego, co istnieje, i całej
rzeczywistości) przez wskazanie ostatecznych przyczyn (racji) jego
istnienia. Dopiero w oparciu o ustalenia (rezultaty) z zakresu
metafizyki - zdaniem Ojca Krąpca - można przystąpić do
przedstawienia struktury bytu ludzkiego, czyli podjęcia jednego z
najciekawszych i zarazem najtrudniejszych pytań: kim jest człowiek?
Dlaczego jest to sprawa ważna? Bo, jak sam stwierdza:
prawda o człowieku jest dla nas konieczna jak powietrze dla płuc. Dla
realisty, jawi się on, jako byt realno-duchowy, istota rozumna. Jego
duchowa natura przejawia się w zdolności do intelektualnego poznania (odczytania)
rzeczywistości, do wolnego i świadomego działania (podejmowanie
wszelkich decyzji do realizacji konkretnego czyny) oraz do otwarcia się
na wartości ( prawda, dobro, piękno) tudzież do ich
bezinteresownego umiłowania. A gdy trzeba, do bezkompromisowej
obrony. To wszystko, wyróżnia człowieka jako osobę, ze świata
przyrody i rzeczy. A więc osoba, w ujęciu Ojca Profesora, jest bytem
przekraczającym (transcendującym) determinacje świata materialnego.
Jednocześnie człowiek jako osoba transcenduje również społeczeństwo
na mocy bycia podmiotem prawa i posiadania niezbywalnej wartości (godności).
Zatem człowiek, byt suwerenny, ma być celem działania takich struktur
jak społeczeństwo i państwo. Ale nigdy odwrotnie ! – co zawsze
mocno akcentował - niestrudzony w odkrywaniu prawdy, Ojciec Rektor.
Według
niego, celem życia każdego człowieka była aktualizacja dobra osoby.
A na pytanie, o to, co najważniejsze w życiu każdego z nas,
odpowiedział: -
Najważniejsze to być człowiekiem odpowiedzialnym za swoje czyny, a więc
za swoje poznanie, za swoje działanie i za swoje życie, bo człowiek
rodzi się w czasie, ale żyje na wieczność. Dzisiaj robi się
wszystko, aby tę drugą partykułę: "żyje na wieczność",
wyrzucić ze świadomości człowieka. Naszym zadaniem jest zwracanie
uwagi na realnego człowieka, który gdy już się narodził, żyć będzie
zawsze.
Ojciec
Krąpiec cały czas śledził wydarzenia i to nie tylko w kraju. Głęboko
przeżywał spustoszenia intelektualne i moralne spowodowane wpajaniem
ideologii komunistycznej w postaci marksistowskiej filozofii, propagandą
laicko-ateistyczną („bełkotem”) i zaplanowaną, przymusową
indoktrynacją w czasach PRL. Po
1989 r. przeciwstawiał się szczególnie, dominującemu
w mediach relatywizmowi; demaskował stwarzanie pozorów i kłamstwa
w życiu społecznym, polityce i kulturze. A przy tym, przekonywał, abyśmy
poznawali i doceniali dziedzictwo dziadów i ojców naszych,
nierozerwalnie związane z wartościami chrześcijańskimi. Ta aktywna,
bezkompromisowa postawa, oraz jasno głoszone poglądy, nie zawsze
przysparzały Mu zwolenników. Najczęściej, we wpływowych środkach
masowego przekazu, przemilczano
lub marginalizowano osobę i dorobek naukowy Ojca Profesora.
Będąc
pokornym chrześcijaninem doskonale dostrzegał realne zagrożenia i
wyzwania dla Kościoła i Ojczyzny w nowej rzeczywistości. Rozumiał, iż
nastąpił okres szczególnych zmagań o człowieka i oblicze Polski. Między
innymi, dlatego związał się z Radiem Maryja, gdzie bywał gościem,
wygłaszał również felietony na aktualne tematy społeczne,
filozoficzne i religijne.
Służył
wytrwale Bogu i Ojczyźnie pracując do ostatnich chwil ziemskiego
pielgrzymowania. Zachęcał nieustannie do: używania
rozumu i dobrej woli, by przez decyzyjne wybory dobra móc żyć i to żyć
ostatecznie w Bogu. Wznosząc się ponad codzienność, spróbujmy
zgłębić sens tych słów.
Emil
Mastej
|
