W dniu 10 kwietnia 2010 roku

 

zginął tragicznie pod Smoleńskiem

 

 ś. p. ANDRZEJ PRZEWOŹNIK

 

lat 47

 

Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

 

Pracę na tym stanowisku rozpoczął 1 września 1992 roku. Jako młody i pełen zapału historyk musiał zmierzyć się z olbrzymimi, wymagającymi wiedzy, zdolności organizacyjnych i dyplomatycznych zada-niami. Specjalnie angażował się w sprawy dotyczą-ce opieki nad miejscami polskiej pamięci narodowej na Wschodzie.

 

Jego głównie dziełem są polskie cmentarze wojenne w Katyniu, Miednoje i Charkowie, zorganizowanie badań sondażowo-ekshumacyjnych w Bykowni, bu-dowa cmentarzy wojennych na szlaku Armii Polskiej gen. Wł. Andersa w Uzbekistanie i Kazachstanie, rekonstrukcja Cmentarza Orląt Lwowskich, upamięt-nienie zbiorowej mogiły zamordowanych Polaków w

Hucie Pieniackiej, powstanie kwatery żołnierzy AK na wileńskiej Rossie, a także remonty i budowa wielu

 polskich mogił, kwater i cmentarzy poległych oraz ofiar wojny na całym świecie – na Ukrainie, Białorusi, Litwie, na Węgrzech, we Włoszech, w Belgii, Francji, Libanie. Szczególne wysiłki poświęcił sprawie upamiętnienia ofiar Zbrodni Katyńskiej.

 

Był autorem licznych opracowań na ten właśnie temat, a także poświęconych Polskiemu Państwu Podziemnemu oraz polskiemu uchodźstwu na Węgrzech. W znacznej mierze dzięki Jego wysiłkom zostały wydane księgi dla cmentarzy w Katyniu, Charkowie i Miednoje. Wiele uwagi i troski poświęcał upamiętnieniu zagłady polskich Żydów. Organizował ze strony polskiej uporządkowanie i upamiętnienie terenu b. obozu zagłady Żydów w Bełżcu, działał aktywnie przy tworzeniu takiegoż projektu dla obozu w Sobiborze, planował prace nad uporządkowaniem i godnym upamiętnieniem obozów w Treblince i Chełmnie n. Nerem, gdzie przez wiele lat Rada OPWiM wspierała prowadzone tam prace badawcze.

 

Był przewodniczącym Polsko-Niemieckiej Komisji ds. Niemieckich Grobów Wojennych w Polsce, członkiem Rady Powierniczej Muzeum Powstania Warszawskiego, Rady Muzeum Historii II Wojny Światowej, Rady Muzealnej Mu-zeum Niepodległości, Rady Muzealnej Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, polsko-rosyjskiej Komisji ds. Trudnych, członkiem honorowym szeregu organizacji społecznych, kombatanckich i towarzystw kre-sowych.

 

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem świętego Grzegorza Wielkiego, Medalem „Milito Pro Christo”, srebrnym Krzyżem SPK w Londynie, a także licznymi odznaczeniami zagranicznymi.

Laureat nagrody im. J. Giedrojcia za działalność w imię polskiej racji stanu, Nagrody Polcul Foundation, Nagrody Młodych im. W. Pietrzaka, Dyplomu Benemerenti.

 

Niezwykle zdolny, rzutki, energiczny, świetny negocjator. Był uczciwy, odważny, bezkompromisowy w sprawach zasadniczych.

 

Odszedł w trakcie realizacji wielu spraw i planowania wielu nowych cennych inicjatyw.

 

JEGO trudno będzie zastąpić… Pozostanie w swoich licznych dziełach i w naszej pamięci.

 

Cześć Jego Pamięci!

 

                                                                      Władysław Bartoszewski Przewodniczący Rady OPWiM

                                                                                      oraz pracownicy Biura Rady OPWiM