Diaspora polska

                 

PROMINENCI POLONIJNI

Powszechnie jest znany fakt ze wielu laureatow Nagrody Nobla jest z Polski: Sienkiewicz, Reymont, Milosz, Szymborska- za literature; Walesa- nagroda pokoju, Sklodowska Curie- 1X chemia i 1x fizyka. Czlowiek ktory stworzyl Esperanto, pan Zamenhof byl rowniez Polakiem. Jeszcze bardziej znany jest Mikolaj Kopernik, ten Polak wytlumaczyl nam, ze kula ziemska sie kreci. Rowniez Jan Matejko, wybitny przedstawiciel polskiego malarstwa i Adam Mickiewicz najwiekszy poeta polski, ktory rowniez tworzyl we Francji na emigracji naleza do najbardziej znanych Rodakow. Wielu ludzi w swiecie kojarzy Krzysztofa Pendereckiego z polska kultura i sztuka. Pan Penderecki jest kompozytorem i dyrygentem o slawie swiatowej. Symbolem panstwowosci II RP jest i bedzie Pilsudski. Rezyser Wajda odznaczony Oscarem moze w spokojnosci tez byc zaliczony do tej elity. Ojciec Swiety (Papiez Jan Pawel II) jest najwybitniejszym Polakiem wszechczasow. To nie ulega watpliwosci. Jednak sa tez Polacy, ktorzy spedzili swoje zycie lub wieksza czesc, za granica i w ten sposob rozslawili kraj.
Oto kilka takich osob:

   Roman Polanski, ur.1933r.

Obok Wajdy, Hoffmana, Kieslowskiego, Zanussiego i Holland jeden z najwybitniejszych rezyserow polskich. Obecnie slawa swiatowa poprzez filmy jak Macbeth, Piraci czy Chinatown. Wielu krytykow uwaza go za jednego z najlepszych rezyserow wszechczasow. Tworzy od lat wylacznie za granica. Laureat "Zlotej Palmy" w Cannes w 2002r.

                            Ignacy Jan Paderewski (1860-1941) 

Wielu bohaterow i artystow (np. Kiepura) pochodzi z Polski. Paderewski, jeden z najlepszych pianistow wszechczasow reprezentowal te dwa oblicza w swojej osobie.

        Ignacy Domeyko (1802- 1889)

   Znany mineralog i geolog. Profesor Uniwersytetu Santiago. Od 1838 mieszkal na stale w Chile, gdzie przyczynil sie znacznie do zalozenia stacji metereologicznych w Andach i opracowal program eksploatacji bogactw naturalnych. Jego imieniem nazwano pasmo gorskie w Andach (Cordillera de Domeyko). Zalozenie kolei zelaznej w Chile i Peru jest rowniez zasluga jego i innych Polakow z Am. Pld.

                                  Zbigniew Brzezinski, ur. 1928r.

Politolog amerykanski polskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Columbia, doradca prezydenta Cartera.

Barbara Johnson Piasecka- pani prezes koncernu przemyslowo- medycznego Johnson i Johnson, businesswoman na klase swiatowa, kilkukrotna miliarderka, nalezy do 100 najbogatszych ludzi na swiecie.
 
         Fryderyk Chopin (1810- 49)

   Najwybitniejszy kompozytor polski, slynny pianista. Urodzony w Zelazowej Woli spedzil wiekszosc zycia na emigracji (Majorka- Hiszp., najdluzej byl w Paryzu- Fr.), gdzie zmarl. Najbardziej znane sa mazurki i polonezy.

 
                                           Maria Curie Sklodowska (1867- 1934)

   Fizyk i chemik. Wielka uczona polska w Paryzu. Prof. Sorbonu. Wspolodkrywczyni radu i polonu. Przyczynila sie do rozwoju badan chemicznych w Pl. Zamezna z P. Curie. Pionierski wklad w swiat badan chemicznych. 2x Nagroda Nobla.

 
             Jozef Bem ( 1794- 1850)

   General, wybitny stratega i czynny w powstaniach. Na emigracji na Wegrzech wspolorganizator oporu wegierskiego wobec Austryjakow. Nastepnie w wojsku tureckim.

 
General Pulaski- pod artykulem "Warsaw i Pulaski"
 
                              Tadeusz Kosciuszko (1746- 1817)

   General, bohater narodowy w Polsce i USA. Powstaniec polski bral czynny udzial w walce o wolnosc Stanow Zjednoczonych. W Stanach Zjednoczonych postawiono mu pomnik w Waszyngtonie i nazwano jego imieniem wyspe, miasto i hrabstwo (county). Najwyzszy szczyt w Australii tez tak nazwano (patrz. Strzelecki, Warsaw i Pulaski , Polacy w Australii)

 
Dabrowski i Wybicki- patrz: Hymn Narodowy Polski
 
Pawel Edmund Strzelecki( 1797. 1873) Podroznik, objechal dookola swiat. W Australii nazwal najwyzszy szczyt „ Kosciuszko Mountain" (patrz Polacy w Australii).
Witold Gombrowicz (1904-1969)

Wybitny polski pisarz, od 1939r. na emigracji w Argentynie i od 1964 we Francji. "Ferdydurke" i "Trans Atlanyk" to tylko niektore z najwybitniejszych dziel.

Tomasz Stazewski- jeden z czolowych brytyjskich projektantow mody. Polak urodzony w Anglii.

Marcel Reich Ranicki

 Wybitny krytyk literatury pochodzacy z Wloclawka. Mieszka    obecnie w Niemczech.

Leyla Gencer 

 (ur. w latach 1920-stych ) w Turcji, znana sopranistka, corka Angeli Minakowskiej, Polki tureckiej z osady Adampol.

                                

                                   www.jerzy-montag.de   posel z ramienia "Zielonych" w Bundestagu

Basia (Barbara Trzetrzelewska)

Znana piosenkarka polska. Swiatowe utwory z Matt Bianco „Half a minute" w 1984 i solo „Promises" w 1987, „Cruising for Bruising" w 1990 oraz „Drunk on Love" 2 1995. Mieszka w Anglii, USA i Polsce.

Stefanie Powers (Stefania Zofia Federkiewicz, ur. w 1942 r. w Kalifornii): znana aktorka, corka emigrantow polskich. Najbardziej wybitna rola jako Jennifer Hart w serialu "Hart to Hart". Obecnie role teatralne, tez w jezyku polskim.
Pola Negri (Apolonia Chalupiec), Charles Bronson (Buchinski), Tom Mankiewicz, Isabella Scorupco, Joanna Pacula, Jane Seymour i piosenkarka Pat Benatar (Patrycja Andrzejewska z Chicago )sa rowniez osobami "show biznesu" o polskim rodowodzie.

Maria Stewart, ur. Kostyra: bardzo znana redaktorka i projektantka wnetrz z Nowego Jorku.

Jan Kobylanski, znany dzialacz polonijny w Ameryce Pld.; jeden z najbogatszych Polakow.

Jan Nowak Jezioranski, Edward Moskal, czolowi dzialacze Polonii Amerykanskiej.

Rowniez Bukowsky i Horowitz maja polskie pochodzenie.

Jest tez wielu innych Polakow znanych- szczegolnie w sporcie. Oprocz naszych wspolczesnych asow sportowych w Polsce jak Korzeniowski, Olisadebe czy Malysz mamy tez sportowcow polonijnych: W Niemczech najwieksze sukcesy odnosi bokser Michalczewski i kilku pilkarzy.
Dj Tomekk (znany producent muzyki hip-hop, mieszka w Niemczech i USA).
Justyna Pasek, Miss Universe 2002 (Panamka polskiego pochodzenia).

 

Znani jazzmani polskiego pochodzenia: Jan Garbarek (Norwegia) i Stan Getz (USA)

 

 

       Opracowanie: Michael Pieslak, e-mail: m.pieslak@12move.de